آیه نفی سبیل

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



آیه ۱۴۱ نساء، درباره نفی هرگونه سلطه کافران بر مسلمانان که به آیه نفی سبیل معروف می باشد، بحث می کند.


تعریف

[ویرایش]

به آیه ۱۴۱ سوره نساء (به دلیل بخش آخر آیه) «آیه نفی سبیل» می‌گویند.

آیه مربوطه

[ویرایش]

(الذین یتربصون بکم فان کان لکم فتح من الله قالوا الم نکن معکم وان کان للکافرین نصیب قالوا الم نستحوذ علیکم ونمنعکم من المؤمنین فالله یحکم بینکم یوم القیامة ولن یجعل الله للکافرین علی المؤمنین سبیلا)؛
" همانان که مترصد شمایند پس اگر از جانب خدا به شما فتحی برسد می‌گویند مگر ما با شما نبودیم و اگر برای کافران نصیبی باشد می‌گویند مگر ما بر شما تسلط نداشتیم و شما را از (ورود در جمع) مؤمنان باز نمی‌داشتیم پس خداوند روز قیامت میان شما داوری می‌کند و خداوند هرگز بر (زیان) مؤمنان برای کافران راه (تسلطی) قرار نداده است ".

نفی مطلق سلطه کفار

[ویرایش]

کلمه «سبیل» از قبیل «نکره در سیاق نفی» است و معنای عموم می‌دهد. بنابراین، آیه هرگونه استیلا و سلطه کافران بر مؤمنان را ناشدنی می‌داند.

عدم سلطه تشریعی

[ویرایش]

این «جعل» می‌تواند هم «جعل تشریعی» باشد؛ همان گونه که برخی از فقها در مسائل مختلف فقهی برای عدم تسلط کفار بر مؤمنان از نظر حقوقی و حکمی به این آیه استدلال کرده‌اند،

عدم سلطه تکوینی

[ویرایش]

و هم می‌تواند «جعل تکوینی» باشد؛ یعنی کافران از نظر سیاسی و فرهنگی و اقتصادی و از هیچ نظر بر افراد با ایمانی که ملتزم به لوازم ایمانشان هستند چیره نخواهند شد.

دلیل غلبه کفار بر مسلمین

[ویرایش]

و اگر آن‌ها بر مسلمانان پیروز می‌شوند به این دلیل است که بسیاری از مسلمانان وظایف و رسالت‌های خویش را فراموش کرده‌اند.
[۲] صدرحاج سیدجوادی، احمد، دائرة المعارف تشیع، ج۱، ص۲۵۳.
[۴] حجتی، محمد باقر، پژوهشی در تاریخ قرآن کریم، ص۹۹.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. نساء/سوره۴، آیه۱۴۱.    
۲. صدرحاج سیدجوادی، احمد، دائرة المعارف تشیع، ج۱، ص۲۵۳.
۳. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۴، ص۱۷۵.    
۴. حجتی، محمد باقر، پژوهشی در تاریخ قرآن کریم، ص۹۹.
۵. طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۱۱۶.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ‌نامه علوم قرآنی، برگرفته از مقاله «آیه نفی سبیل».    






جعبه ابزار