آیه بسم الله الرحمن الرحیم

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



آیه " بسم الله الرحمن الرحیم " یکی از آیات مشهور قرآن کریم هست که در اوایل سور آمده هست.


اسامی دیگر بسم الله

[ویرایش]

به " بسم الله الرحمن الرحیم " آیه " تسمیه "، و " بسمله " نیز مى گویند.

معنای تسمیه

[ویرایش]

تسمیه به معناى نام گذارى، و خواندن نام کسى است ؛ و چون تلاوت "بسم الله ... " در آغاز هر کاری، خواندن نام خدا براى آن کار است، بدین دلیل آن را " تسمیه " مى گویند.

تعداد بسمله در قرآن

[ویرایش]

" بسم الله ... " در میان آیات قرآن موقعیت ویژه و جاى گاه خاصى دارد و در آغاز تمام سوره های قرآن به غیر از "توبه" به کار رفته است ؛ و در سوره "نمل" نیز دوبار آمده است.
و در سوره "هود" هم یک بار در آغاز سوره به طور کاملو یک بار در آیه ۴۱ به صورت " بسم الله "بدون وصف " الرحمن الرحیم " آمده است .

مستقل بودن آیه بسمله

[ویرایش]

در مورد جزئیت و استقلال "بسمله" نظرهاى مختلفى بیان شده که به اقوال مشهور اشاره مى شود:
۱ـ آیه مستقلى است، و جزء هیچ یک از سوره هاى قرآن نیست و در آغاز هر سوره به عنوان تبرک و براى فاصله بین دو سوره ذکر مى شود.
۲- فقط جزء اولین سوره قرآن ( سوره حمد ) و اولین آیه آن است .و باید در این سوره به قصد جزئیت خوانده شود، ولى در آغاز سوره هاى دیگر صرفاً به عنوان تیمن و تبرک ذکر شده است .
۳ـ در آغاز هر سوره مستقلاً نازل شده و مانند دیگر آیات، جزء همان سوره و اولین آیه آن سوره است .

نظر علما در مورد بسمله

[ویرایش]

علمای شیعه امامیه و قاریان کوفه و مکه و بسیارى از علمای اهل سنت آن را در هر سوره، آیه مستقل و کامل دانسته اند.

دلیل بر استقلال بسمله

[ویرایش]

برخى از ادله ى این نظریه عبارت اند از:
۱- در قرآن چیزى کم و یا اضافه نشده و همان طور که نازل گردیده است، تدوین و جمع آورى شده و تمام آیات آن متواتر است .
۲- از رسول خدا (ص) به تواتر نقل شده است که آن بزرگوار آیه " بسم الله ... " را در تمام سوره ها با صداى بلند تلاوت مى نمود و اگر جزء همان سوره نبود رسول خدا آن را در آغاز سوره ها لااقل گاهى نمى خواند و یا با صداى آهسته مى خواند و بدین گونه جزء نبودن آن را مشخص مى نمود.

مستندات مقاله

[ویرایش]

هاشم زاده هریسی، هاشم، شناخت سوره هاى قرآن، ص۶۶-۶۳.
خویی، ابو القاسم، البیان فى تفسیرالقرآن، ص۴۶۷.
رامیار، محمود، تاریخ قرآن، ص۵۵۳.
سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فى علوم القرآن، ج۱، ص۳۶۶.
جلالی نائینی، محمد رضا، تاریخ جمع قرآن، ص۲۷۲.
جمعی از محققان، علوم القرآن عندالمفسرین، ج۲، ص۲۸۰.
واحدی، علی بن احمد، اسباب النزول، ص۱۰.
ابن عطیه متاخر، عبد الحق بن غالب، مقدمتان فى علوم القرآن، ص۳۶۶.
ابن عطیه متاخر، عبد الحق بن غالب، مقدمتان فى علوم القرآن، ص۳۶۶.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. توبه/سوره۹.    
۲. نمل/سوره۲۷، آیه۱.    
۳. نمل/سوره۲۷، آیه.    
۴. هود/سوره۱۱، آیه۱.    
۵. هود/سوره۱۱، آیه.    
۶. حمد/سوره۱، آیه۱.    


منبع

[ویرایش]

مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی.    






جعبه ابزار