آیه زکات

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



به آیه ۱۰۳ سوره توبه (که در باره زکات اموال است) آیه زکات می‌گویند: ((خذ من اموالهم صدقة تطهرهم وتزکیهم بها وصل علیهم ان صلاتک سکن لهم والله سمیع علیم)؛ ) از اموال آنان صدقه‌ای بگیر تا به وسیله آن پاک و پاکیزه شان سازی و برایشان دعا کن زیرا دعای تو برای آنان آرامشی است و خدا شنوای داناست.


معنای زکات

[ویرایش]

زکات به معنای رشد حاصل از برکت دادن خدا و همچنین به معنای پاک کردن آمده است. در این آیه، به بعد اخلاقی، روانی و اجتماعی زکات اشاره شده است.

آثار زکات

[ویرایش]


← مورد اول


نخست این که زکات مایه پاکی و رشد است؛ یعنی زکات پردازان را از رذایل اخلاقی همچون دنیاپرستی ، بخل و امساک پاک کرده، نهال نوع دوستی و سخاوت و توجه به حقوق دیگران را در آن‌ها پرورش می‌دهد.

← مورد دوم


و دیگر این که مفاسد و آلودگی‌های ناشی از فقر و فاصله طبقاتی و محرومیت گروهی در جامعه ، با انجام این فریضه الهی برچیده، و صحنه اجتماع از این آلودگی پاک، و یک نوع همبستگی اجتماعی و پیشرفت اقتصادی در سایه این قانون تامین می‌شود.

موارد مصرف زکات

[ویرایش]

در آیه ۶۰ همین سوره به موارد مصرف زکات اشاره شده است: ((انما الصدقات للفقراء والمساکین والعاملین علیها والمؤلفة قلوبهم وفی الرقاب والغارمین وفی سبیل الله وابن السبیل فریضة من الله والله علیم حکیم)؛ ) « صدقات تنها به تهیدستان و بینوایان و متصدیان و پخش     آن و کسانی که دلشان به دست آورده می‌شود و در آزادی     بردگان و وامداران و در راه خدا و به در راه مانده اختصاص دارد [۳]     به عنوان فریضه از جانب خداست و خدا دانای حکیم است».
به جهت ذکر موارد مصرف زکات، از این آیه نیز برخی به آیه زکات تعبیر آورده‌اند، اما غالبا به آن، «آیه صدقات» گفته‌اند.
[۲] منصور، عبدالحمید یوسف، نیل الخیرات فی القراءات العشرة، جلد۹، صفحه ۳۷۷.


مستحقان زکات

[ویرایش]

در آیه «إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَ الْمَساکینِ وَ الْعامِلِینَ عَلَیها وَ الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَ فِی الرِّقابِ وَ الْغارِمِینَ وَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ ابْنِ السَّبِیلِ فَرِیضَةً مِنَ اللَّهِ ...» مستحقان زکات که هشت صنف هستند، مشخص شده‌اند که در این آیه شریفه، لام «للفقراء» بیانگر اختصاص زکات به اصناف یاد شده است.

حکم وجوب زکات

[ویرایش]

در این آیه شریفه، از جمله «فَرِیضَةً مِنَ اللَّهِ» وجوب زکات نیز استفاده شده است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. مکارم شیرازی، ناصر، ۱۳۰۵، تفسیر نمونه، جلد۸، صفحه ۱۱۷.    
۲. منصور، عبدالحمید یوسف، نیل الخیرات فی القراءات العشرة، جلد۹، صفحه ۳۷۷.
۳. فخر رازی، محمد بن عمر، ۵۴۴ - ۶۰۶ق، التفسیرالکبیر، جلد۱۶، صفحه (۱۷۷-۱۸۰).    
۴. توبه/سوره۹، آیه۶۰.    
۵. زبدة البیان، ص۴۶۴.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ نامه فارسی علوم قرآنی، برگرفته از مقاله «آیه زکات (۱۰۳ توبه)».    
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۱، ص۱۴۹.    






جعبه ابزار