احترام محمد (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



یکی از حقوق پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله، حق احترام ایشان است. در این مقاله آیات مرتبط با احترام حضرت محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله معرفی می‌شوند.


احترام نزد خداوند

[ویرایش]

پیامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله، داراى احترام ويژه، در پيشگاه خداوند:
۱. وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فِيهِمْ‌ ....
۲. إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِ‌ ....
۳. لا أُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ وَ أَنْتَ حِلٌّ بِهذَا الْبَلَدِ . مقصود از «البلد» شهر مكّه است و سوگند خداوند به‌مكّه، در حالى كه پيامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله مقيم آن‌جا است، بيانگر احترام خاصّ محمّد صلی‌الله‌علیه‌وآله است.

احترام نزد مؤمنان

[ویرایش]

حفظ احترام محمّد صلی‌الله‌علیه‌وآله، از وظایف مؤمنان:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ‌ ... فَإِذا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوا ... وَ لا أَنْ تَنْكِحُوا أَزْواجَهُ مِنْ بَعْدِهِ أَبَداً إِنَّ ذلِكُمْ كانَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيماً.
إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْلِيماً.
إِنَّا أَرْسَلْناكَ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذِيراً لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تُعَزِّرُوهُ وَ تُوَقِّرُوهُ وَ تُسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَ أَصِيلًا. «تعزیر» مصدر «تعزروه» و به معنای نصرت توام با بزرگ داشت است.
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَ لا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ‌ ... إِنَّ الَّذِينَ يَغُضُّونَ أَصْواتَهُمْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ أُولئِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ‌ قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوى‌ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ عَظِيمٌ.

مصادیق احترام به پیامبر

[ویرایش]


← ایمان به پیامبر


تکریم محمّد صلی‌الله‌علیه‌وآله، همسان با ایمان به وى:
إِنَّا أَرْسَلْناكَ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذِيراً لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تُعَزِّرُوهُ وَ تُوَقِّرُوهُ‌ ....

← احترام به همسران پیامبر


لزوم حفظ احترام محمّد صلی‌الله‌علیه‌وآله، با حرمت نگهداشتن همسرانش:
۱. النَّبِيُّ أَوْلى‌ بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ أَزْواجُهُ أُمَّهاتُهُمْ‌ ....
۲. ... وَ ما كانَ لَكُمْ أَنْ تُؤْذُوا رَسُولَ اللَّهِ وَ لا أَنْ تَنْكِحُوا أَزْواجَهُ مِنْ بَعْدِهِ أَبَداً إِنَّ ذلِكُمْ كانَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيماً.

← احترام در صدا زدن


فراخوانی پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله، همانند فراخوانى ديگران، مورد نهى خداوند:
لا تَجْعَلُوا دُعاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضاً ....

← عدم استفاده از کلمات اهانت‌آمیز


بى‌احترامى به محمّد صلی‌الله‌علیه‌وآله با به‌كارگيرى كلمات اهانت‌آميز، مورد نهى خداوند:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقُولُوا راعِنا وَ قُولُوا انْظُرْنا ... از آنجا كه كلمه «راعنا» نزد يهود، معناى ناروايى داشت، خداوند از به‌كارگيرى آن در خطاب به پيامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله نهى كرد.


← احترام هنگام سخن گفتن


ضرورت حفظ حرمت پيامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله، هنگام سخن گفتن با او:
۱. يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقُولُوا راعِنا وَ قُولُوا انْظُرْنا وَ اسْمَعُوا ....
۲. مِنَ الَّذِينَ هادُوا يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَواضِعِهِ وَ يَقُولُونَ سَمِعْنا وَ عَصَيْنا وَ اسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَ راعِنا لَيًّا بِأَلْسِنَتِهِمْ وَ طَعْناً فِي الدِّينِ وَ لَوْ أَنَّهُمْ قالُوا سَمِعْنا وَ أَطَعْنا وَ اسْمَعْ وَ انْظُرْنا لَكانَ خَيْراً لَهُمْ وَ أَقْوَمَ‌ ....
۳. لا تَجْعَلُوا دُعاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضاً ... از امام باقر علیه‌السلام روايت شده است: پيامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله را هنگام صدا زدن، با احترام ياد كنيد.
۴. يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَ لا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ‌ ....

آثار احترام به پیامبر

[ویرایش]


← آمرزش و پاداش خداوند


احترام به پيامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله، سبب آمرزش و پاداش خداوند:
إِنَّ الَّذِينَ يَغُضُّونَ أَصْواتَهُمْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ أُولئِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوى‌ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ عَظِيمٌ إِنَّ الَّذِينَ يُنادُونَكَ مِنْ وَراءِ الْحُجُراتِ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ وَ لَوْ أَنَّهُمْ صَبَرُوا حَتَّى تَخْرُجَ إِلَيْهِمْ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ.

← رستگاری


احترام به محمّد صلی‌الله‌علیه‌وآله موجب رستگاری:
الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَ‌ ... فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَ عَزَّرُوهُ وَ نَصَرُوهُ وَ اتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ.

نهی از بی‌احترامی به پیامبر

[ویرایش]

••• نهى خداوند، از درشت‌گويى و بى‌احترامى به محمّد صلی‌الله‌علیه‌وآله:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ‌ ... يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ‌ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَ لا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ‌ ... إِنَّ الَّذِينَ يُنادُونَكَ مِنْ وَراءِ الْحُجُراتِ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ.

••• بى‌ادبى و بى‌احترامى نسبت به محمّد صلی‌الله‌علیه‌وآله، گناهى نيازمند آمرزش الهی:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَ لا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ أَنْ تَحْبَطَ أَعْمالُكُمْ وَ أَنْتُمْ لا تَشْعُرُونَ‌ إِنَّ الَّذِينَ يُنادُونَكَ مِنْ وَراءِ الْحُجُراتِ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ وَ لَوْ أَنَّهُمْ صَبَرُوا حَتَّى تَخْرُجَ إِلَيْهِمْ لَكانَ خَيْراً لَهُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ.

••• بى‌احترامى به محمّد صلی‌الله‌علیه‌وآله با به‌كارگيرى كلمات اهانت‌آميز، مورد نهى خداوند:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقُولُوا راعِنا وَ قُولُوا انْظُرْنا ... از آنجا كه كلمه «راعنا» نزد يهود، معناى ناروايى داشت، خداوند از به‌كارگيرى آن در خطاب به پيامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله نهى كرد.

عهد خداوند بر احترام پیامبر

[ویرایش]

عهد و پيمان خدا با بنی‌اسرائیل، مبنى بر تعظيم و بزرگداشت پيامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله:
وَ لَقَدْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ‌ ... وَ قالَ اللَّهُ إِنِّي مَعَكُمْ لَئِنْ‌ ... وَ آمَنْتُمْ بِرُسُلِي وَ عَزَّرْتُمُوهُمْ‌ ... مقصود از «برسلى» تمامى رسولان الهى پس از موسى عليه السلام است كه از جمله آنها پيامبر اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله مى‌باشد. «تعزير» به معناى نصرت همراه با تعظيم است.

حافظان احترام پیامبر

[ویرایش]


← پارسایان


حفظ احترام محمّد صلی‌الله‌علیه‌وآله، نشانه پارسایی:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَ لا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ أَنْ تَحْبَطَ أَعْمالُكُمْ وَ أَنْتُمْ لا تَشْعُرُونَ إِنَّ الَّذِينَ يَغُضُّونَ أَصْواتَهُمْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ أُولئِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوى‌ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ أَجْرٌ عَظِيمٌ.

← خردمندان


بى‌احترامى به محمّد صلی‌الله‌علیه‌وآله، شيوه بى‌خردان:
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَ لا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ‌ ... إِنَّ الَّذِينَ يُنادُونَكَ مِنْ وَراءِ الْحُجُراتِ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْقِلُونَ.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. انفال/سوره۸، آیه۳۳.    
۲. احزاب/سوره۳۳، آیه۵۶.    
۳. بلد/سوره۹۰، آیه۱.    
۴. بلد/سوره۹۰، آیه۲.    
۵. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۱۰، ص ۷۴۷.    
۶. احزاب/سوره۳۳، آیه۵۳.    
۷. احزاب/سوره۳۳، آیه۵۶.    
۸. فتح/سوره۴۸، آیه۸.    
۹. فتح/سوره۴۸، آیه۹.    
۱۰. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، ج۱، ص۳۳۳.    
۱۱. حجرات/سوره۴۹، آیات۱-۳.    
۱۲. فتح/سوره۴۸، آیه۸.    
۱۳. فتح/سوره۴۸، آیه۹.    
۱۴. احزاب/سوره۳۳، آیه۶.    
۱۵. احزاب/سوره۳۳، آیه۵۳.    
۱۶. نور/سوره۲۴، آیه۶۳.    
۱۷. بقره/سوره۲، آیه۱۰۴.    
۱۸. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۱، ص ۳۴۳.    
۱۹. بقره/سوره۲، آیه۱۰۴.    
۲۰. نساء/سوره۴، آیه۴۶.    
۲۱. نور/سوره۲۴، آیه۶۳.    
۲۲. عروسی حویزی، عبدعلی بن جمعه، تفسیر نور الثقلین، ج۳، ص۶۲۸.    
۲۳. قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، ج۲، ص۱۱۰.    
۲۴. حجرات/سوره۴۹، آیه۲.    
۲۵. حجرات/سوره۴۹، آیات۳-۵.    
۲۶. اعراف/سوره۷، آیه۱۵۷.    
۲۷. حجرات/سوره۴۹، آیه۱.    
۲۸. حجرات/سوره۴۹، آیه۲.    
۲۹. حجرات/سوره۴۹، آیه۴.    
۳۰. حجرات/سوره۴۹، آیه۲.    
۳۱. حجرات/سوره۴۹، آیه۴.    
۳۲. حجرات/سوره۴۹، آیه۵.    
۳۳. بقره/سوره۲، آیه۱۰۴.    
۳۴. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۱، ص ۳۴۳.    
۳۵. مائده/سوره۵، آیه۱۲.    
۳۶. طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۵، ص ۲۴۰.    
۳۷. حجرات/سوره۴۹، آیه۲.    
۳۸. حجرات/سوره۴۹، آیه۳.    
۳۹. حجرات/سوره۴۹، آیه۲.    
۴۰. حجرات/سوره۴۹، آیه۴.    


منبع

[ویرایش]

مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۲، ص۳۴۰، برگرفته از مقاله «احترام محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله».    
مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۲۶، ص۵۵، برگرفته از مقاله «احترام محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله».    






جعبه‌ابزار