ادریس اصغر ادریس‌ بن‌ ادریس آل‌ادریس

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ادریس‌ بن‌ ادریس، یکی از شخصیت‌های آل‌ادریس می‌باشد؛ آلِ‌اِدْریس، سلسله‌ای شیعی‌مذهب، منسوب به ادریس‌ بن‌ عبدالله نواده حسن‌ بن‌ علی (علیه‌السلام) که از ۱۷۲ تا ۳۷۵ق/۷۸۹ تا ۹۸۵ در مغرب اقصی (مراکش و بخشی از الجزایر) حکومت داشتند.


معرفی اجمالی

[ویرایش]

ادریس‌ بن‌ ادریس: (حکومت: ۱۹۲-۲۱۳ق/۸۰۸-۸۲۸). او را ادریس اصغر نیز گفته‌اند
[۱] ابن‌خلدون، عبدالرحمن، العبر، مقدمه، ص۲۴.
به هنگام مرگ پدر در شکم مادرش کَنْزه بود. چون متولد شد او را ادریس نام نهادند.

حکومت ادریس

[ویرایش]

در آغاز راشد، غلام ادریس اول (نیابت: ۱۷۵-۱۸۶ق/۷۹۱-۸۰۲م) که با دسیسه ابن‌اغلب کشته شد و سپس ابوخالد بن‌ یزید بن‌ الیاس عبدی (نیابت: ۱۸۶-۱۹۲ق/۸۰۲-۸۰۸م) کار ملک را به سامان رساندند تا ادریس به سن بلوغ رسید و خود رشته کار‌ها را در دست گرفت و قبایل بزرگ با او بیعت کردند و دولتش استوار شد. وی که مؤسس واقعی دولت آل‌ادریس به شمار می‌رود، چنان نفوذی در مغرب یافت که آن دیار را سرزمین ادریس‌ بن‌ ادریس نامیدند
[۴] مسعودی، علی‌ بن‌ حسین، مروج‌الذهب، ج۳، ص۲۹۶، به کوشش یوسف اسعد داغر، بیروت، ۱۳۸۵ق.
در این روزگار اغلبیان که خاصه برای مقابله با آل‌ادریس از سوی عباسیان پای گرفته بودند می‌کوشیدند تا دولت آنان را براندازند اما هواداری قبایل بزرگ مغرب چون اروبه و زناته و زراعه و مکناسه از ادریس، مانع از تهاجم آشکار اغلبیان و حتی عباسیان به وی بود. یحیی برمکی هم که هارون را از حمله مستقیم به ادریس بازداشت، احتمالاً متوجه این معنی شده بود و نیز به همین جهت بود که ابراهیم‌ بن‌ اغلب، وقتی خواست بر او بتازد، یارانش مانع شدند. سرانجام قدرت روزافزون ادریس موجب گشت که اغلبیان از مقابله با آن‌ها به کلی ناامید شوند و در پاسخ خلفا دفع‌الوقت کنند و بهانه آورند.
[۶] ابن‌خلدون، عبدالرحمن، العبر، ج۴، ص۲۷.


بنای شهر فاس

[ویرایش]

ادریس اندکی پس از استقرار بر تخت، شهر فاس را بنیاد گذارد سپس به جهاد با قبایل غیرمسلمان مغرب شتافت در ۱۹۷ق/۸۱۳م بر مصامده تاخت و سرزمین آنان را گشود و سپس خوارج تلمسان را که از دیرباز در آن سرزمین نفوذی یافته بودند، سرکوب و نفوذ عباسیان را قطع کرد.

سرانجام

[ویرایش]

ادریس‌ بن‌ ادریس پس از ۲۱ سال حکومت در ۲۱۳ق/۸۲۸م و به روایتی ۲۱۴ق/۸۲۹م درگذشت. از اشارت
[۱۰] ابن‌خلدون ابن‌خلدون، عبدالرحمن، العبر، مقدمه، ص۲۳.
برمی‌آید که در صحت انتساب ادریس دوم به ادریس‌ بن‌ عبدالله تردیدی بوده است. ظاهراً دشمنان آل‌ادریس یعنی عباسیان و اغلبیان این تردید را برمی‌انگیخته‌اند و او را فرزند راشد غلام ادریس اول می‌دانسته‌اند.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. ابن‌خلدون، عبدالرحمن، العبر، مقدمه، ص۲۴.
۲. ابوالفداء، اسماعیل، المختصر‌فی‌اخبارالبشر، ج۲، ص۱۱، بیروت، دارالمعرفه.    
۳. ابوالفداء، اسماعیل، المختصر‌فی‌اخبارالبشر، ج۲، ص۱۳، بیروت، دارالمعرفه.    
۴. مسعودی، علی‌ بن‌ حسین، مروج‌الذهب، ج۳، ص۲۹۶، به کوشش یوسف اسعد داغر، بیروت، ۱۳۸۵ق.
۵. اصطخری، ابراهیم، مسالک والممالک، ج۱، ص۳۷.    
۶. ابن‌خلدون، عبدالرحمن، العبر، ج۴، ص۲۷.
۷. مقری تلمسانی، احمد بن‌ محمد، نفح‌الطیب، ج۱، ص۴۸۲، به کوشش اححسان عباس، بیروت، دارصادر، ۱۳۸۸ق.    
۸. ابن‌عذاری مراکشی، البیان‌المغرب، ج۱، ص۲۱۱.    
۹. ابن‌اثیر، عزالدین، الکامل، ج۶، ص۴۱۵، بیروت، دارصادر، ۱۳۹۹ق.    
۱۰. ابن‌خلدون ابن‌خلدون، عبدالرحمن، العبر، مقدمه، ص۲۳.


منبع

[ویرایش]
دانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «آل‌ادریس»، ج۱، ص۳۶۴.    


رده‌های این صفحه : آل ادریس




جعبه ابزار