بهروچ

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



بَهَروچ، یا بروچ۱، شهری باستانی و مرکز شهرستانی به همین نام در ایالت گجرات هند است.


جغرافیای بهروچ

[ویرایش]

شهرستان بهروچ متشکل از ۱۱ تالوک (بخش) با ۷۵۹‘۷کم‌ ۲ مساحت و ۰۰۰‘۴۷۰‘۱تن جمعیت (۱۳۶۹ش/۱۹۹۰م) در جنوب شرقی ایالت گجرات در کنار خلیج کامبای در دریای عرب واقع است.
[۱] Britannica, micropaedia, ج۲، ص۲۸۶-۲۸۷، ۱۹۷۸.
[۲] An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۴۴.
[۳] An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۵۴.
زمین‌های این شهرستان جلگه‌ای پست و هموار است که با رودخانۀ پر آب نارمادا آبیاری می‌شود.
[۴] Atlas of the World, New York, ۱۹۹۴، ج۱، ص۱۳۹.
[۵] Bharuch, wwwwebindia ۱۲۳com/city/gujarat/bharuch/introhtm.
آب و هوای این ناحیه گرم و مرطوب است. میانگین بارش سالانۀ آن در فصول پر باران به ۶۶۴‘۱میلی‌متر و در فصول خشک به ۴۲۶ میلی‌متر می‌رسد.
[۶] An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۵۲.
شرایط مناسب آب و هوایی این ناحیه را به یکی از نقاط کشاورزی هند بدل ساخته است و مهم‌ترین محصولات آن گندم، برنج، بادام زمینی و کتان است.
[۷] An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۵۷.
[۸] An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۵۸.
[۹] An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۶۰.
[۱۰] An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۶۲.


معادن و صنایع و کشاورزی

[ویرایش]

صنایع نساجی، چرم‌سازی، پلاستیک، غذایی، دارویی، شیمیایی، فلزی، کاغذسازی و دخانیات از عمده صنایع بهروچ به شمار می‌رود.
[۱۱] An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۶۹.
[۱۲] An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۷۱.
[۱۳] An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۷۴.
[۱۴] An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۷۵.
افزون بربخش کشاورزی و صنعت، بخش معدن نیز از دیگر منابع اقتصادی بهروچ است. معادن سیلیکا، آهک و سنگ عقیق از جمله معادنی است که در این ناحیه بهره‌برداری می‌شود.
[۱۵] An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۶۴.
[۱۶] An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۶۶.
[۱۷] An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۶۷.


موقعیت جغرافیایی و جمعیت

[ویرایش]

بندرکهن بهروچ در جایی که رود نارمادا به خلیج‌کامبای می‌ریزد، در °۲۱و´۴۲ عرض شمالی و°۷۲و´۵۸ طول شرقی واقع است.
[۱۸] Britannica Atlas, Chicago, ۱۹۹۶، ج۱، ص۱۹.
[۱۹] Atlas of the World, New York, ۱۹۹۴، ج۱، ص۱۳۹.

جمعیت این شهر در ۱۳۸۳ش/۲۰۰۴م ۲۰۰‘۱۵۷ تن برآورد شده است.
[۲۰] The World Gazetteer, wwwWorld-gazetteercom/d/d_in_gjhtm.


پیشینۀ تاریخی

[ویرایش]

قدمت بند بهروچ به ۰۰۰‘۲ سال می‌رسد. نام این شهر در مهابهاراتا آمده است و در زبان سنسکریت «بهرگوکشترا۷» نامیده می‌شده، و نام اخیر برگرفته از نام معبد «بهری گوریشی» بوده که در طول زمان به بهروچ بدل شده است
[۲۱] Bharuch, wwwwebindia ۱۲۳com/city/gujarat/bharuch/introhtm.
[۲۲] EI۲، ج۱، ص۱۱۹۳.
این شهر یکی از قدیم‌ترین بنادر، در سواحل غربی هند است و در روزگار باستان مبدأ یکی از مهم‌ترین راه‌های بازرگانی هند به شمار می‌رفت و از آن‌جا کالاهای خاص هند، نظیر فلفل، ادویه، عود، عنبر و حیواناتی مانند طوطی، فیل و طاووس و پارچه‌های ابریشمی زربفت و سنگ‌های گرانب‌ها به دیگر سرزمین‌ها صادر می‌شده است
[۲۳] علی‌اصغر حکمت، سرزمین هند، ج۱، ص۳۱، تهران، ۱۳۳۷ش.
[۲۴] EI۲، ج۱، ص۱۱۹۳.


حکومت‌های مختلف بهروچ

[ویرایش]

نخستین آگاهی‌های ما دربارۀ تاریخ شهر بهروچ به زمانی باز می‌گردد که جزو قلمرو امپراتوری موریا بوده است. در حدود سال ۱۵۰م این ناحیه به تصرف شاه‌زادگان ساهه یا کشاتراپهای غربی درآمد و سپس در دست راجپوتها و گورجره‌ها (که فرمانبردار چالوکیه‌های کالیان بودند) قرار گرفت.
[۲۵] The Imperial, Gazetteer of India, Oxford, ۱۹۰۸، ج۴، ص۲۰.
سپس ضمیمۀ پادشاهان آنهیلوادا شد. در ۶۹۷ق/۱۲۹۸م سپاهان علاءالدین محمدخلجی برگجرات از جمله بهروچ استیلا یافتند و نزدیک به ۵ سده، حکام مسلمان بر بهروچ حکومت کردند. از ۶۹۸تا۷۹۳ق/۱۲۹۹تا۱۳۹۱م حکام مسلمان گجرات براین شهر فرمانروایی داشتند، تا این‌که محمد سوم از سلاطین خلجی دهلی (حک‌ ۷۹۲-۷۹۵ق) در ۷۹۳ق ظفرخان را به حکومت گجرات برگماشت. وی با سود جستن از ضعف سلاطین دهلی اعلام استقلال کرد و بهروچ از ۷۹۴-۹۸۰ق/۱۳۹۲-۱۵۷۲م به حاکمیت سلاطین احمدآبادی درآمد.
[۲۶] بازورث، ک. ا.، سلسله‌های اسلامی، ج۱، ص۲۹۲، ترجمۀ فریدون بدره‌ای، تهران، ۱۳۴۹ش.
[۲۷] The Imperial, Gazetteer of India, Oxford, ۱۹۰۸، ج۴، ص۲۰.

در ۹۸۰ق گجرات و از جمله بهروچ ضمیمۀ متصرفات اکبرشاه (حک‌ ۹۶۳-۱۰۱۴ق/۱۵۶۶-۱۶۰۵م) شد.
[۲۸] بازورث ک ا، سلسله‌های اسلامی، ج۱، ص۳۰۷، ترجمۀ فریدون بدره‌ای، تهران، ۱۳۴۹ش.
در ۱۱۳۵ق/۱۷۲۳م عبدالله بیک در دکن اعلام استقلال کرد و پس از استیلا بر گجرات، بهروچ را ضمیمۀ املاک شخصی خود ساخت و در ۱۱۴۹ق/۱۷۳۶م سلسلۀ نواب بهروچ را بنیاد نهاد.
[۲۹] EI۲، ج۱، ص۱۱۹۳.


نفوذ اروپاییان بر بهروچ

[ویرایش]

اروپاییان در آغاز سدۀ ۱۱ق/۱۷م به بهروچ نفوذ کردند. در ۱۰۲۶ق/۱۶۱۷م دو بازرگان انگلیسی و در ۱۰۳۰ق/۱۶۲۱م یک هلندی کارگاهی صنعتی در این شهر احداث کردند. با تسلط انگلستان برناحیۀ سورات (واقع در جنوب بهروچ) میان حاکم بهروچ و انگلیسی‌ها اختلافاتی بر سر مسائل اقتصادی پدید آمد. این اختلافات منجر به لشکرکشی نیروهای انگلیسی در ۱۱۸۵ق/۱۷۷۱م به بهروچ شد که به شکست انگلیسی‌ها انجامید، اما حاکم بهروچ که از توان نظامی انگلیسی‌ها در هراس بود، چندی بعد به بمبئی رفت تا با آنان مصالحه کند و متعهد به پرداخت ۴ لک پول نقد به آنها شد؛ اما با عدم پرداخت این مبلغ انگلیسی‌ها بار دیگر در ۱۱۸۶ق به بهروچ لشکرکشی، و این شهر را تسخیر کردند.
[۳۰] The Imperial, Gazetteer of India, Oxford, ۱۹۰۸، ج۴، ص۲۰.

در ۱۱۹۷ق/۱۷۸۳م، بهروچ و اراضی تابع آن به مراتهه‌ها واگذار گردید، اما در ۱۲۱۸ق/۱۸۰۳م دوباره به اشغال انگلیسی‌ها درآمد
[۳۱] The Imperial, Gazetteer of India, Oxford, ۱۹۰۸، ج۴، ص۲۰.
و در همان سال به کمپانی هند شرقی واگذار شد.
[۳۲] Britannica, micropaedia, ج۲، ص۲۸۷، ۱۹۷۸.
در ۱۲۳۳ق/۱۸۱۸م به موجب موافقت‌نامۀ پونه، ۳ بخش (تالوک) دیگر به این ناحیه افزوده شد.
[۳۳] The Imperial, Gazetteer of India, Oxford, ۱۹۰۸، ج۴، ص۲۰-۲۱.
شورش کولی‌ها در ۱۲۳۸ق، درگیری‌های خونین میان مسلمانان و پارسیان در ۱۲۷۳ق/۱۸۵۷م و قیام تاتااوراها از جمله رویدادهای تاریخی این شهر است.
[۳۴] The Imperial, Gazetteer of India, Oxford, ۱۹۰۸، ج۴، ص۲۱.


آثار فرهنگی شهر

[ویرایش]

در بهروچ آثار با ارزشی متعلق به فرهنگ‌های چین، هند و اسلامی برجای مانده که با ارزش‌ترین آن‌ها مسجد جامع است. این مسجد که قدیم‌ترین نمونۀ معماری مستقل اسلامی است، با اسلوبی حساب‌ شده طراحی، و از مصالح معابد پیشین ساخته شده است. گذرگاه مسقف «لیوان» با ۴۵ ستون که بسیار ماهرانه تراش خورده، و دارای ۳ رواق است، از دیگر آثار تاریخی این شهر به شمار می‌آید. رواق‌های سه‌گانۀ این بنا، در واقع همان «مانداپا» ی سه‌گانۀ پرستش‌گاه هندوست که فقط نقوش حیوانات از آن زدوده شده است.
[۳۵] EI۲، ج۱، ص۱۱۹۳.
[۳۶] The Imperial, Gazetteer of India, Oxford, ۱۹۰۸، ج۴، ص۲۱.


فهرست منابع

[ویرایش]

(۱) بازورث، ک. ا.، سلسله‌های اسلامی، ترجمۀ فریدون بدره‌ای، تهران، ۱۳۴۹ش.
(۲) علی‌اصغر حکمت، سرزمین هند، تهران، ۱۳۳۷ش.
(۳) An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰.
(۴) Atlas of the World, New York, ۱۹۹۴.
(۵) Bharuch, wwwwebindia ۱۲۳com/city/gujarat/bharuch/introhtm.
(۶) Britannica, micropaedia, ۱۹۷۸.
(۷) Britannica Atlas, Chicago, ۱۹۹۶.
(۸) EI۲.
(۹) The Imperial, Gazetteer of India, Oxford, ۱۹۰۸.
(۱۰) The World Gazetteer, wwwWorld-gazetteercom/d/d_in_gjhtm.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. Britannica, micropaedia, ج۲، ص۲۸۶-۲۸۷، ۱۹۷۸.
۲. An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۴۴.
۳. An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۵۴.
۴. Atlas of the World, New York, ۱۹۹۴، ج۱، ص۱۳۹.
۵. Bharuch, wwwwebindia ۱۲۳com/city/gujarat/bharuch/introhtm.
۶. An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۵۲.
۷. An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۵۷.
۸. An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۵۸.
۹. An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۶۰.
۱۰. An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۶۲.
۱۱. An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۶۹.
۱۲. An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۷۱.
۱۳. An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۷۴.
۱۴. An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۷۵.
۱۵. An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۶۴.
۱۶. An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۶۶.
۱۷. An Atlas of India, Delhi, ۱۹۹۰، ج۱، ص۱۶۷.
۱۸. Britannica Atlas, Chicago, ۱۹۹۶، ج۱، ص۱۹.
۱۹. Atlas of the World, New York, ۱۹۹۴، ج۱، ص۱۳۹.
۲۰. The World Gazetteer, wwwWorld-gazetteercom/d/d_in_gjhtm.
۲۱. Bharuch, wwwwebindia ۱۲۳com/city/gujarat/bharuch/introhtm.
۲۲. EI۲، ج۱، ص۱۱۹۳.
۲۳. علی‌اصغر حکمت، سرزمین هند، ج۱، ص۳۱، تهران، ۱۳۳۷ش.
۲۴. EI۲، ج۱، ص۱۱۹۳.
۲۵. The Imperial, Gazetteer of India, Oxford, ۱۹۰۸، ج۴، ص۲۰.
۲۶. بازورث، ک. ا.، سلسله‌های اسلامی، ج۱، ص۲۹۲، ترجمۀ فریدون بدره‌ای، تهران، ۱۳۴۹ش.
۲۷. The Imperial, Gazetteer of India, Oxford, ۱۹۰۸، ج۴، ص۲۰.
۲۸. بازورث ک ا، سلسله‌های اسلامی، ج۱، ص۳۰۷، ترجمۀ فریدون بدره‌ای، تهران، ۱۳۴۹ش.
۲۹. EI۲، ج۱، ص۱۱۹۳.
۳۰. The Imperial, Gazetteer of India, Oxford, ۱۹۰۸، ج۴، ص۲۰.
۳۱. The Imperial, Gazetteer of India, Oxford, ۱۹۰۸، ج۴، ص۲۰.
۳۲. Britannica, micropaedia, ج۲، ص۲۸۷، ۱۹۷۸.
۳۳. The Imperial, Gazetteer of India, Oxford, ۱۹۰۸، ج۴، ص۲۰-۲۱.
۳۴. The Imperial, Gazetteer of India, Oxford, ۱۹۰۸، ج۴، ص۲۱.
۳۵. EI۲، ج۱، ص۱۱۹۳.
۳۶. The Imperial, Gazetteer of India, Oxford, ۱۹۰۸، ج۴، ص۲۱.


منبع

[ویرایش]

دانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «بهروچ»، شماره۵۲۶۶.    

رده‌های این صفحه : مقالات دانشنامه بزرگ اسلامی




جعبه ابزار