ترقی و تدلی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ترقی و تدلی، رعایت ترتیب از پایین به بالا و برعکس؛ از اسباب تقدیم و تاخیر است.


تعریف

[ویرایش]

ترقی و تدلی از اسباب تقدیم و تاخیرند. رعایت ترتیب از پایین به بالا (ترقی) و از بالا به پایین (تدلی) سبب تقدیم و تاخیر می‌شود.

← مثال ترقی


تقدیم «ارجل» بر «‌اید» (الهم ارجل یمشون بها‌ام لهم‌اید یبطشون بها...) ؛ "آیا آنها پاهایی دارند که با آن راه بروند یا دستهایی دارند که با آن کاری انجام دهند".

← مثال تدلی


تقدیم «سنه» بر «نوم» در (... لا تاخذه سنة ولا نوم...) ؛ "نه خوابی سبک او را فرو می‌گیرد و نه خوابی گران"؛ تقدیم «صغیره» بر «کبیره» در (... لا یغادر صغیرة ولا کبیرة...) ؛ " که هیچ (کار) کوچک و بزرگی را فرو نگذاشته" و تقدیم «مسیح» بر «ملائکه» در (لن یستنکف المسیح ان یکون عبدا لله ولا الملآئکة المقربون)؛ " مسیح از اینکه بنده خدا باشد هرگز ابا نمی‌ورزد و فرشتگان مقرب (نیز ابا ندارند)".
[۷] کمالی دزفولی، علی، ۱۲۹۲ -، قرآن ثقل اکبر، ص۳۲۹.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. اعراف/سوره۷، آیه۱۹۵.    
۲. بقره/سوره۲، آیه۲۵۵.    
۳. کهف/سوره۱۸، آیه۴۹.    
۴. نساء/سوره۴، آیه۱۷۲.    
۵. زرکشی، محمد بن بهادر، ۷۴۵ - ۷۹۴ق، البرهان فی علوم القرآن (باحاشیه)، ج۳، ص(۲۶۸-۲۷۱).    
۶. سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، ۸۴۹ - ۹۱۱ق، الاتقان فی علوم القرآن، ج۳، ص۴۶.    
۷. کمالی دزفولی، علی، ۱۲۹۲ -، قرآن ثقل اکبر، ص۳۲۹.


منبع

[ویرایش]

فرهنگ‌نامه علوم قرآنی، برگرفته از مقاله «ترقی و تدلی».    



جعبه ابزار