تعقیبذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



تعقیب یعنی اشتغال به ذکر، دعا و قرآن پس از نماز و دنبال کردن فرارى.
تعقیب به معناى نخست در باب صلات مورد بحث قرار گرفته و از آن به مناسبت در باب تجارت نیز سخن رفته است.


حکم تعقیب[ویرایش]

تعقیب بویژه پس از نماز صبح تا طلوع خورشید و پس از نماز عصر و مغرب مستحب است. [۱] [۲] [۳]در روایتى آمده است: در به دست آوردن روزى، تعقیب از مسافرت براى تجارت مؤثّرتر است. [۴]
آیا در تحقّق تعقیب، نشستن شرط است یا نه؟ از ظاهر سخنان برخى که تعقیب را به نشستن پس از نماز تفسیر کرده‏اند، شرط بودن آن استفاده مى‏شود؛ امّا برخى به صراحت گفته‏اند: تعقیب در هر حالتى، نشسته یا ایستاده، سواره یا پیاده، تحقّق مى‏یابد و نشستن، طهارت، و مانند آن موجب کمال تعقیب است نه شرط آن.
برخى نیز گفته‏اند: ملاک در تحقّق تعقیب، هیئت عرفى آن است که برحسب حالتهاى مختلف نمازگزاران مانند اختیار و اضطرار، سفر و حضر متفاوت است. [۵]
برخى با توجّه به روایات معتقدند آنچه به ذهن متبادر مى‏شود این است که مراد از تعقیب، مشغول شدن به دعا و ذکر بلافاصله پس از نماز است. ازاین‏رو، فاصله انداختن بین نماز و تعقیب به اندازه‏اى که نزد عرف متشرعین قابل توجّه باشد- حتّى با خواندن نماز مستحب- هیئت تعقیب را از بین مى‏برد. [۶]
مشروعیت تعقیب- به تصریح بعضى- به نمازهاى واجب روزانه اختصاص ندارد؛ بلکه تعقیب پس از نمازهاى مستحب نیز مشروع و مستحب است؛ هرچند برخى در آن تأمّل کرده‏اند. [۷]

کیفیت تعقیب[ویرایش]

براى تعقیب کیفیت خاصّى تشریع نشده است. آنچه از ذکر، دعا و درخواست از خداوند و راز و نیاز به درگاه او بر زبان جارى شود در دستیابى به فضیلت تعقیب کفایت مى‏کند؛ گرچه افضل آن است که به اذکار و دعاهایى پرداخته شود که به عنوان تعقیب از معصومان علیهم السّلام وارد شده است، از جمله: گفتن سه بار (اللّه اکبر) بعد از سلام نماز؛ خواندن (لا إله إلّا اللّه وحده وحده، أنجز وعده و نصر عبده ...)؛ دوازده مرتبه قرائت سوره توحید، سپس دعاى مکنون (اللّهمّ إنّى أسئلک باسمک المکنون المخزون ...)؛
سى یا چهل و یا صد مرتبه تسبیحات اربع [۸]
(سبحان اللّه و الحمد للّه و لا إله إلّا اللّه و اللّه أکبر) و افضل از همه تسبیح حضرت فاطمه سلام اللّه علیها است [۹] [۱۰]

پانویس[ویرایش]
 
۱. الألفیة و النفلیة، ص۱۲۹.    
۲. جواهر الکلام ج۲۲، ص۴۶۵.    
۳. العروة الوثقى ج، ص۷۰۵.
۴. وسائل الشیعة ج۶، ص۴۲۹.    
۵. جواهر الکلام ج۱۰، ص۳۹۰-۳۹۱.    
۶. جواهر الکلام ج۱۰، ص۳۹۲-۳۹۳.    
۷. جواهر الکلام ج۱۰، ص۳۹۴-۳۹۵.    
۸. جواهر الکلام ج۱۰، ص۴۰۸-۴۱۲.    
۹. جواهر الکلام ج۱۰، ص۳۹۶.    
۱۰. وسائل الشیعة ج۶، ص۴۳۹-۴۴۱.    


منبع[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۵۳۸.    


رده‌های این صفحه : اخلاق اسلامی | دعا | تعقیبات نماز




جعبه‌ابزار