تعقیب

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



تعقیب یعنی اشتغال به ذکر، دعا و قرآن پس از نماز و دنبال کردن فرارى.
تعقیب به معناى نخست در باب صلات مورد بحث قرار گرفته و از آن به مناسبت در باب تجارت نیز سخن رفته است.


حکم تعقیب

[ویرایش]

تعقیب بویژه پس از نماز صبح تا طلوع خورشید و پس از نماز عصر و مغرب مستحب است.
[۳] العروة الوثقى ج، ص۷۰۵.
در روایتى آمده است: در به دست آوردن روزى، تعقیب از مسافرت براى تجارت مؤثّرتر است.
آیا در تحقّق تعقیب، نشستن شرط است یا نه؟ از ظاهر سخنان برخى که تعقیب را به نشستن پس از نماز تفسیر کرده‏اند، شرط بودن آن استفاده مى‏شود؛ امّا برخى به صراحت گفته‏اند: تعقیب در هر حالتى، نشسته یا ایستاده، سواره یا پیاده، تحقّق مى‏یابد و نشستن، طهارت، و مانند آن موجب کمال تعقیب است نه شرط آن.
برخى نیز گفته‏اند: ملاک در تحقّق تعقیب، هیئت عرفى آن است که برحسب حالتهاى مختلف نمازگزاران مانند اختیار و اضطرار، سفر و حضر متفاوت است.
برخى با توجّه به روایات معتقدند آنچه به ذهن متبادر مى‏شود این است که مراد از تعقیب، مشغول شدن به دعا و ذکر بلافاصله پس از نماز است. ازاین‏رو، فاصله انداختن بین نماز و تعقیب به اندازه‏اى که نزد عرف متشرعین قابل توجّه باشد- حتّى با خواندن نماز مستحب- هیئت تعقیب را از بین مى‏برد.
مشروعیت تعقیب- به تصریح بعضى- به نمازهاى واجب روزانه اختصاص ندارد؛ بلکه تعقیب پس از نمازهاى مستحب نیز مشروع و مستحب است؛ هرچند برخى در آن تأمّل کرده‏اند.

کیفیت تعقیب

[ویرایش]

براى تعقیب کیفیت خاصّى تشریع نشده است. آنچه از ذکر، دعا و درخواست از خداوند و راز و نیاز به درگاه او بر زبان جارى شود در دستیابى به فضیلت تعقیب کفایت مى‏کند؛ گرچه افضل آن است که به اذکار و دعاهایى پرداخته شود که به عنوان تعقیب از معصومان علیهم السّلام وارد شده است، از جمله: گفتن سه بار (اللّه اکبر) بعد از سلام نماز؛ خواندن (لا إله إلّا اللّه وحده وحده، أنجز وعده و نصر عبده ...)؛ دوازده مرتبه قرائت سوره توحید، سپس دعاى مکنون (اللّهمّ إنّى أسئلک باسمک المکنون المخزون ...)؛
سى یا چهل و یا صد مرتبه تسبیحات اربع
(سبحان اللّه و الحمد للّه و لا إله إلّا اللّه و اللّه أکبر) و افضل از همه تسبیح حضرت فاطمه سلام اللّه علیها است

پانویس

[ویرایش]
 
۱. الألفیة و النفلیة، ص۱۲۹.    
۲. جواهر الکلام ج۲۲، ص۴۶۵.    
۳. العروة الوثقى ج، ص۷۰۵.
۴. وسائل الشیعة ج۶، ص۴۲۹.    
۵. جواهر الکلام ج۱۰، ص۳۹۰-۳۹۱.    
۶. جواهر الکلام ج۱۰، ص۳۹۲-۳۹۳.    
۷. جواهر الکلام ج۱۰، ص۳۹۴-۳۹۵.    
۸. جواهر الکلام ج۱۰، ص۴۰۸-۴۱۲.    
۹. جواهر الکلام ج۱۰، ص۳۹۶.    
۱۰. وسائل الشیعة ج۶، ص۴۳۹-۴۴۱.    


منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۵۳۸.    


رده‌های این صفحه : اخلاق اسلامی | تعقیبات نماز | دعا




جعبه‌ابزار