تقلید ابتدایی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ـــ تقلید ابتدایی به تقلید از مجتهد مرده، بدون پیشینه‌ی تقلید از او در زمان حیاتش اطلاق می شود. از آن در باب اجتهاد و تقلید سخن گفته شده است.

ـــ تقلید ابتدایی به تقلیدِ در احکام شرعی برای اولین بار می گویند.


تعریف

[ویرایش]

تقلید ابتدایی، مقابل تقلید استمراری و به معنای تقلید کردن شخصی است که تازه بالغ شده و یا از زمان بلوغ تا کنون تقلید نکرده است.

حکم تقلید ابتدایی از مجتهد مرده

[ویرایش]

ـــ تقلید ابتدایی از مجتهد مرده نزد مشهور اصولیان جایز نیست. اخباریان و برخی اصولیان، آن را جایز دانسته‌اند.
[۱] جامع الشتات، ج۴، ص۴۶۹.
[۳] کفایة الاصول، آخوند خراسانی، ص۴۷۶-۴۷۷.
[۴] التنقیح (الإجتهاد و التقلید)، ص۹۵.
[۵] مهذب الاحکام، ج۱، ص۱۸- ۲۱.


ـــ دانشمندان اسلامی در این مسئله که آیا تقلید ابتدایی از مجتهد میت جایز است یا نه، اختلاف دارند. برخی از نظریات آنان چنین است.

← علمای امامیه


۱. عالمان امامی به طور مطلق به عدم جواز تقلید ابتدایی اعتقاد دارند، تا آن جا که در این باره ادعای اجماع و نفی خلاف نموده‌اند.

← علمای عامه


۲. عالمان اهل سنت به جواز تقلید ابتدایی اعتقاد دارند.

← وجود مجتهد زنده و عدم وجود آن


۳. برخی میان وجود مجتهد زنده و عدم وجود او تفصیل داده و در مورد اول، تقلید ابتدایی را غیرجایز و در مورد دوم، جایز دانسته‌اند. البته این تفصیل را نمی‌توان قول سوم (در عرض دو قول دیگر) دانست، زیرا فرض قائلین به عدم جواز (قول اوّل) چنان که در بعضی از کلمات آنها به آن تصریح شده - در جایی است که مجتهد زنده وجود داشته باشد.
[۶] مسائل من الاجتهاد و التقلید و مناصب الفقیه، نوری، حسین، ص۱۴۷.


نکته

[ویرایش]

هر چند که تقلید ابتدایی در مورد تقلید از مجتهد حی و مجتهد میت ، هر دو، تصور می‌شود، اما مباحث اصولی ، درباره تقلید ابتدایی از مجتهد میت طرح شده است.
[۱۰] قوانین الاصول، میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، ج۲، ص۱۲۹.
[۱۱] قوانین الاصول، میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، ج۲، ص۲۵۶.
[۱۶] البحث فی رسالات عشر، قدیری، محمد حسن، ص۴۲۶.
[۱۷] مقدمه‌ای بر فقه شیعه، مدرسی طباطبایی، حسین، ص۹۵.
[۱۸] مجموعه رسائل فقهی واصولی، انصاری، مرتضی بن محمد امین، ص۶۳.
[۱۹] کفایة الاصول، آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین، ص۵۴۵.
[۲۱] دررالفوائد، حایری، عبد الکریم، ص۷۰۴.
[۲۲] کفایة الاصول، شیرازی، محمد، الوصول الی ج۵، ص۴۴۲.
[۲۳] کفایة الاصول، فاضل لنکرانی، محمد، ج۶، ص (۴۲۵-۴۲۰).


پانویس

[ویرایش]
 
۱. جامع الشتات، ج۴، ص۴۶۹.
۲. کفایة الاصول، آخوند خراسانی، ص۴۷۸.    
۳. کفایة الاصول، آخوند خراسانی، ص۴۷۶-۴۷۷.
۴. التنقیح (الإجتهاد و التقلید)، ص۹۵.
۵. مهذب الاحکام، ج۱، ص۱۸- ۲۱.
۶. مسائل من الاجتهاد و التقلید و مناصب الفقیه، نوری، حسین، ص۱۴۷.
۷. الفصول الغرویة فی الاصول الفقهیة، اصفهانی، محمد حسین، ص۴۲۳.    
۸. بحوث فی الاصول، اصفهانی، محمد حسین، ج۳، ص۳۵.    
۹. اصول الاستنباط، حیدری، علی نقی، ص۳۲۴.    
۱۰. قوانین الاصول، میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، ج۲، ص۱۲۹.
۱۱. قوانین الاصول، میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمد حسن، ج۲، ص۲۵۶.
۱۲. انوار الاصول، مکارم شیرازی، ناصر، ج۳، ص۶۸۲.    
۱۳. مصباح الاصول، خویی، ابوالقاسم، ج۳، ص۴۵۶.    
۱۴. مصباح الاصول، خویی، ابوالقاسم، ج۳، ص۴۶۲.    
۱۵. المحکم فی اصول الفقه، حکیم، محمد سعید، ج۶، ص۳۴۳.    
۱۶. البحث فی رسالات عشر، قدیری، محمد حسن، ص۴۲۶.
۱۷. مقدمه‌ای بر فقه شیعه، مدرسی طباطبایی، حسین، ص۹۵.
۱۸. مجموعه رسائل فقهی واصولی، انصاری، مرتضی بن محمد امین، ص۶۳.
۱۹. کفایة الاصول، آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین، ص۵۴۵.
۲۰. کفایة الاصول، آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین، ص۴۷۸.    
۲۱. دررالفوائد، حایری، عبد الکریم، ص۷۰۴.
۲۲. کفایة الاصول، شیرازی، محمد، الوصول الی ج۵، ص۴۴۲.
۲۳. کفایة الاصول، فاضل لنکرانی، محمد، ج۶، ص (۴۲۵-۴۲۰).


منبع

[ویرایش]
فرهنگ‌نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، ص۳۴۸، برگرفته از مقاله «تقلید ابتدایی».    
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج‌۲، ص۵۸۳.    








جعبه ابزار