ثمن المثل

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ثمن المثل به معنی بهای متعارفِ همانند یک کالا در بازار است و از آن به مناسبت در بابهای تفلیس، مضاربه، وکالت و اطعمه و اشربه سخن گفته شده است.


احکام ثمن المثل در باب تفلیس

[ویرایش]

فروختن مال مفلَّس به کمتر از ثمن المثل جایز نیست، مگر آنکه کسی آن را به ثمن‌ المثل نخرد که در این صورت تأخیر فروش آن تنها به جهت مصلحت مفلَّس با عدم رضایت طلبکاران جایز نیست.

احکام ثمن المثل در باب مضاربه

[ویرایش]

مقتضای اطلاق عقد مضاربه عدم جواز فروختن کالا به نسیه و یا کمتر از ثمن المثل است.

احکام ثمن المثل در باب وکالت

[ویرایش]

مقتضای اطلاق عقد وکالت در خرید و فروش، آن است که وکیل به ثمن المثل معامله کند و چنانچه کالا را گران‌تر از ثمن‌ المثل بخرد و یا ارزان‌تر از آن بفروشد، صحّت معامله منوط به اجازه موکّل خواهد بود.

احکام ثمن المثل در باب اطعمه و اشربه

[ویرایش]

شخصی که مضطرّ به خوردن غذایی است، اگر صاحب غذا آن را به بیشتر از ثمن المثل می‌فروشد واجب است آن را بخرد و در صورت امتناع صاحب غذا از فروختن، جهت دستیابی به غذا قتال با او جایز است. برخی گفته‌اند: حتی در صورت درخواست بهای بیشتر از ثمن المثل از سوی صاحب غذا مضطر می‌تواند با او بجنگد.
در فرض توافق طرفین بر بهای بیشتر از ثمن المثل آیا پرداخت مازاد بر مضطر واجب است یا نه؟ مسئله اختلافی است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. جواهر الکلام ج۲۵ ص۳۳۲    
۲. جواهر الکلام ج۲۶ ص۳۵۰    
۳. جواهر الکلام ج۲۷ ص۳۶۶    
۴. جواهر الکلام ج۳۶ ص۴۳۷ ۴۳۸    


منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام ج۲ ص ۶۹۲    






جعبه ابزار