حبوبات

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



حبوبات دانه‏های خوردنی نباتات می‌باشد. که از آن در بابهای طهارت، صلات، زکات، تجارت، دین، غصب و حدود سخن رفته است.


معنی حبوبات

[ویرایش]

حبوبات به دانه‏های گیاهانی مانند لوبیا، عدس، نخود و ماش که در پختن غذا از آنها استفاده می‏شود، اطلاق می‏گردد.

حبوبات در طهارت

[ویرایش]

به گفته برخی، برای تطهیر حبوبات نجس شده، مانند برنج و ماش، آنها را در پارچه‏ای قرار داده و در آب کر فرو می‏برند و در صورت نفوذ نجاست در باطن آنها، آن قدر در آب می‏ماند که آب پاک در باطن آن نفوذ کند.
برخی، تطهیر باطن مثل حبوبات را غیر ممکن دانسته‏اند.

حبوبات در صلات

[ویرایش]

سجده بر حبوباتِ خوردنی، مانند گندم و برنج صحیح نیست.

حبوبات در زکات

[ویرایش]

از میان حبوبات، زکات گندم و جو واجب است؛ و بنابر قول مشهور زکات دیگر حبوبات وزنی یا پیمانه‏ای، مانند ذرّت، عدس، برنج و ماش در صورتی که به حد نصاب برسند، مستحب است.

حبوبات در تجارت

[ویرایش]

حبوبات، مانند گندم و برنج یک جنس تلقی نمی‏شوند؛ از این رو، معامله هر نوع در برابر نوعی دیگر به زیاده جایز و صحیح است و ربا به شمار نمی‏رود، جز گندم و جو که بنابر قول مشهور در مسئله ربا، یک جنس محسوب می‏گردند و معامله یکی در برابر دیگری به زیاده جایز نیست.
بیع سلم در حبوبات جایز است، به شرط آنکه اوصاف کالا، مانند تازه یا کهنه بودن، رنگ، بزرگی و کوچکی، نوع و محصول کدام شهر بودن، تعیین گردد.

حبوبات در دین و غصب

[ویرایش]

حبوبات، مثلی‏اند؛ از این رو، در موارد ضمان، مثل آن بر ذمه ثابت می‏شود نه قیمت آن.
[۱۰] جواهر الکلام ج۳۷، ص۸۵.
[۱۱] جواهر الکلام ج۳۷، ص۸۹.


حبوبات در حدود

[ویرایش]

از آنجا که حبوبات بالقوّه خوردنی به شمار می‏روند، در صورتی که در زمان قحطی، کسی از روی اضطرار آنها را بدزدد، حد سرقت بر او جاری نمی‏گردد.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. العروة الوثقی ج۱، ص۳۲۸.    
۲. تحریر الوسیلة ج۱، ص۱۴۹.    
۳. کتاب السرائر ج۱، ص۴۳۴.    
۴. الحدائق الناضرة ج۱۲، ص۱۰۶.    
۵. جواهر الکلام ج۱۵، ص۲۰۵.    
۶. جواهر الکلام ج۲۳، ص۳۳۸.    
۷. جواهر الکلام ج۲۳، ص۳۴۴.    
۸. الحدائق الناضرة ج۲۰، ص۸-۹.    
۹. الروضة البهیة ج۴، ص۱۵.    
۱۰. جواهر الکلام ج۳۷، ص۸۵.
۱۱. جواهر الکلام ج۳۷، ص۸۹.
۱۲. تحریر الوسیلة ج۲، ص۴۸۶.    


منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۳، ص۲۰۷-۲۰۸.    


رده‌های این صفحه : زکات | طهارت | فقه | نماز




جعبه ابزار