حمیده رویدشتی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



حمیده رُویدَشتی، بانوی فاضل و پرهیزکار اصفهانی، آگاه به علم حدیث و رجال در قرن یازدهم است.


تولد

[ویرایش]

از تاریخ تولد و زادگاه او اطلاعی نیست.

پدر

[ویرایش]

پدرش ، محمدشریف‌ بن شمس‌الدین رویدشتی اصفهانی، ساکن رویدشت از توابع اصفهان
[۱] ذبیح‌اللّه محلاتی، ریاحین الشّریعة در ترجمه دانشمندان بانوان شیعه، ج۴، ص۱۸۵، تهران ۱۳۷۳ش
[۲] امین، ج۶، ص۲۵۵.
و از شاگردان شیخ‌بهائی (متوفی ۱۰۳۰) بود و علامه مجلسی (متوفی ۱۱۱۰) نیز از او روایت کرده‌است.
[۳] عبداللّه‌ بن عیسی‌افندی اصفهانی، ریاض‌العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۴۰۵، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.


دانشمند و پرهیزکار

[ویرایش]

افندی اصفهانی
[۴] عبداللّه‌ بن عیسی‌افندی اصفهانی، ریاض‌العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۴۰۴ـ۴۰۵، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
حمیده را دانشمند ، پرهیزکار، بازمانده عالمان فضیلت‌مدار و دانا به علم رجال معرفی کرده که نکات دقیق و حاشیه‌هایی بر کتابهای حدیثی، از جمله استبصار شیخ‌طوسی ، نگاشته و این حاشیه‌ها نشان‌دهنده ژرف‌اندیشی و آگاهی دقیق او به علوم حدیثی، به‌ویژه علم رجال، است. آقابزرگ طهرانی
[۵] محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی تصانیف الشیعة، ج۲، ص۱۵، چاپ علی‌نقی منزوی و احمد منزوی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.
[۶] محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی تصانیف الشیعة، ج۶، ص۱۸، چاپ علی‌نقی منزوی و احمد منزوی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.
از حاشیه حمیده بر استبصار یاد کرده‌است. پدر میرزاعبداللّه افندی حواشیِ حمیده را بر کتابهای حدیثی می‌ستود و بسیار از آن‌ها نقل می‌کرد.
[۷] عبداللّه‌ بن عیسی‌افندی اصفهانی، ریاض‌العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۴۰۵، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
افندی اصفهانی
[۸] عبداللّه‌ بن عیسی‌افندی اصفهانی، ریاض‌العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۴۰۵، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
نسخه‌ای از استبصار را داشته که حمیده تا پایان کتاب الصلاة بر آن حاشیه نوشته بوده‌است.

فراگیری دانش حدیث

[ویرایش]

حمیده دانش حدیث را نزد پدرش آموخت. پدرش او را به سبب قدرت فهم و درکش می‌ستود و درباره او می‌گفت: «حمیده با رجال پیوند دارد»، کنایه از این‌که وی علم رجال را به‌خوبی می‌داند و هنگامی که با دخترش مزاح می‌کرد، او را «عَلّامتة» می‌خواند و می‌گفت: «یک تاء در این واژه برای تأنیث و تای دیگر برای مبالغه و فزونی علم است».
[۹] عبداللّه‌ بن عیسی‌افندی اصفهانی، ریاض‌العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۴۰۵، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
[۱۰] محمد حسون و ام‌علی مشکور، اعلام النساء المؤمنات، ج۱، ص۳۱۱، (تهران) ۱۴۱۱.


آثار

[ویرایش]

حمیده رویدشتی کتابی در علم رجال با عنوان رجال حمیدة داشته
[۱۱] محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی تصانیف الشیعة، ج۱۰، ص۱۱۴، چاپ علی‌نقی منزوی و احمد منزوی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.
که آقابزرگ طهرانی در مُصَفَّی المَقال فی مُصَنّ فی علم‌الرجال این کتاب را ذکر کرده‌است.
[۱۲] محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، مُصَفَّی المَقال فی مُصَنِّفی علم الرجال، چاپ احمد منزوی، ستون ۱۱۶، تهران ۱۳۳۷ش.
فاطمه، دختر حمیده، نیز مانند مادرش فاضل و پرهیزکار بود.
[۱۳] عبداللّه‌ بن عیسی‌افندی اصفهانی، ریاض‌العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۴۰۶، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.


وفات

[ویرایش]

حمیده رویدشتی در ۱۰۸۷ درگذشت.
[۱۴] عبداللّه‌ بن عیسی‌افندی اصفهانی، ریاض‌العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۴۰۵، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
[۱۵] امین، اعیان الشیعه، ج۶، ص۲۵۵.



فهرست منابع

[ویرایش]

(۱) محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی تصانیف الشیعة، چاپ علی‌نقی منزوی و احمد منزوی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.
(۲) محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، مُصَفَّی المَقال فی مُصَنِّفی علم الرجال، چاپ احمد منزوی، تهران ۱۳۳۷ش.
(۳) عبداللّه‌ بن عیسی‌افندی اصفهانی، ریاض‌العلماء و حیاض الفضلاء، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
(۴) امین، اعیان الشیعه.
(۵) محمد حسون و ام‌علی مشکور، اعلام النساء المؤمنات، (تهران) ۱۴۱۱.
(۶) ذبیح‌اللّه محلاتی، ریاحین الشّریعة در ترجمه دانشمندان بانوان شیعه، ج۴، تهران ۱۳۷۳ش.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. ذبیح‌اللّه محلاتی، ریاحین الشّریعة در ترجمه دانشمندان بانوان شیعه، ج۴، ص۱۸۵، تهران ۱۳۷۳ش
۲. امین، ج۶، ص۲۵۵.
۳. عبداللّه‌ بن عیسی‌افندی اصفهانی، ریاض‌العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۴۰۵، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
۴. عبداللّه‌ بن عیسی‌افندی اصفهانی، ریاض‌العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۴۰۴ـ۴۰۵، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
۵. محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی تصانیف الشیعة، ج۲، ص۱۵، چاپ علی‌نقی منزوی و احمد منزوی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.
۶. محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی تصانیف الشیعة، ج۶، ص۱۸، چاپ علی‌نقی منزوی و احمد منزوی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.
۷. عبداللّه‌ بن عیسی‌افندی اصفهانی، ریاض‌العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۴۰۵، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
۸. عبداللّه‌ بن عیسی‌افندی اصفهانی، ریاض‌العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۴۰۵، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
۹. عبداللّه‌ بن عیسی‌افندی اصفهانی، ریاض‌العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۴۰۵، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
۱۰. محمد حسون و ام‌علی مشکور، اعلام النساء المؤمنات، ج۱، ص۳۱۱، (تهران) ۱۴۱۱.
۱۱. محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، الذریعة الی تصانیف الشیعة، ج۱۰، ص۱۱۴، چاپ علی‌نقی منزوی و احمد منزوی، بیروت ۱۴۰۳/۱۹۸۳.
۱۲. محمدمحسن آقابزرگ طهرانی، مُصَفَّی المَقال فی مُصَنِّفی علم الرجال، چاپ احمد منزوی، ستون ۱۱۶، تهران ۱۳۳۷ش.
۱۳. عبداللّه‌ بن عیسی‌افندی اصفهانی، ریاض‌العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۴۰۶، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
۱۴. عبداللّه‌ بن عیسی‌افندی اصفهانی، ریاض‌العلماء و حیاض الفضلاء، ج۵، ص۴۰۵، چاپ احمد حسینی، قم ۱۴۰۱.
۱۵. امین، اعیان الشیعه، ج۶، ص۲۵۵.


منبع

[ویرایش]
دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «حمیده رویدشتی»، شماره۶۵۸۴.    






جعبه ابزار