خاضعان (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



خاضعان در برابر خداوند با توجه به آیات قرآن عبارتند از:


حضرت ابراهيم

[ویرایش]

ابراهیم علیه‌السلام، از خاضعان در برابر آیات رحمان:
وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِبْراهِيمَ‌ ... أُولئِكَ الَّذِينَ‌ ...إِذا تُتْلى‌ عَلَيْهِمْ آياتُ الرَّحْمنِ خَرُّوا سُجَّداً وَ بُكِيًّا. «خرّ» يعنى سقوطى كه از آن صدايى شنيده شود و گفته شده كه مقصود از «خرّوا سجداً»، خضوع است. با توجّه به سياق آيات، كلمه «أولئك» اشاره به پيامبرانى است كه نام آنها در همين آيه و آيات سابق برده شده است‌.

حضرت ادريس

[ویرایش]

ادریس علیه‌السلام، از خاضعان در برابر آيات رحمان:
وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِدْرِيسَ‌ ... أُولئِكَ الَّذِينَ‌ ...إِذا تُتْلى‌ عَلَيْهِمْ آياتُ الرَّحْمنِ خَرُّوا سُجَّداً وَ بُكِيًّا.

حصرت اسحاق

[ویرایش]

اسحاق علیه‌السلام، از خاضعان در برابر آيات رحمان:
... وَهَبْنا لَهُ إِسْحاقَ‌ ... أُولئِكَ الَّذِينَ‌ ... إِذا تُتْلى‌ عَلَيْهِمْ آياتُ الرَّحْمنِ خَرُّوا سُجَّداً وَ بُكِيًّا.

حضرت اسماعيل

[ویرایش]

اسماعیل علیه‌السلام، از خاضعان در برابر آيات رحمان:
وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِسْماعِيلَ‌ ... أُولئِكَ الَّذِينَ‌ ... إِذا تُتْلى‌ عَلَيْهِمْ آياتُ الرَّحْمنِ خَرُّوا سُجَّداً وَ بُكِيًّا.

برادران يوسف‌

[ویرایش]

خضوع برادران یوسف، در برابر آن حضرت:
وَ رَفَعَ أَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَ خَرُّوا لَهُ سُجَّداً ....

حضرت داود

[ویرایش]

داود علیه‌السلام، خضوع‌كننده در برابر پروردگار:
... وَ ظَنَّ داوُدُ أَنَّما فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَ خَرَّ راكِعاً وَ أَنابَ.

زنان‌

[ویرایش]

••• خضوع زنان در گفتار، باعث طمع بيماردلان:
... فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ‌ ....

••• نهى شدن همسران پیامبر، از خضوع در گفتار، در برابر نامحرم:
يا نِساءَ النَّبِيِ‌ ... فَلا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِي فِي قَلْبِهِ مَرَضٌ‌ ....

حضرت سليمان

[ویرایش]

خضوع سلیمان علیه‌السلام و مغرور نشدن وى به علم و كمالات خويش و احتمال وجود افرادى برتر از وى، در ميان بندگان مؤمن خدا:
وَ لَقَدْ آتَيْنا داوُدَ وَ سُلَيْمانَ عِلْماً وَ قالا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي فَضَّلَنا عَلى‌ كَثِيرٍ مِنْ عِبادِهِ الْمُؤْمِنِينَ.

عالمان‌

[ویرایش]

عالمان، خضوع‌كنندگان در برابر خداوند:
أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَ قائِماً ... قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ‌ ....

← خضوع در طول شب


خضوع عالمان در برابر خداوند در طول شب، موجب پندگيرى خردمندان:
أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَ قائِماً ... قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ.

← خضوع عالمان اهل‌کتاب


••• خضوع عالمان (علمای اهل‌کتاب) در برابر قرآن، به هنگام استماع آيات آن:
... إِنَّ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهِ إِذا يُتْلى‌ عَلَيْهِمْ يَخِرُّونَ لِلْأَذْقانِ سُجَّداً وَ يَخِرُّونَ لِلْأَذْقانِ يَبْكُونَ‌ ... تكرار «يخرّون للأذقان» و نسبت آن به گریه، براى افاده معناى خضوع است.

← عدم خضوع در برابر دشمن


خضوع نكردن عالمان و ياوران پيامبران، در برابر دشمنان:
وَ كَأَيِّنْ مِنْ نَبِيٍّ قاتَلَ مَعَهُ رِبِّيُّونَ كَثِيرٌ ... وَ ما ضَعُفُوا وَ مَا اسْتَكانُوا ... برخى «ربّيّون» را به معناى عالمان تقواپيشه و صابر معنا كرده‌اند.

حضرت عيسى

[ویرایش]

عیسی علیه‌السلام، از خاضعان در برابر آيات رحمان:
ذلِكَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ‌ ... أُولئِكَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ‌ ... إِذا تُتْلى‌ عَلَيْهِمْ آياتُ الرَّحْمنِ خَرُّوا سُجَّداً وَ بُكِيًّا.

حضرت مريم

[ویرایش]

••• مریم علیهاالسلام، از خاضعان در برابر آيات رحمان:
وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ مَرْيَمَ‌ ... أُولئِكَ الَّذِينَ‌ ...إِذا تُتْلى‌ عَلَيْهِمْ آياتُ الرَّحْمنِ خَرُّوا سُجَّداً وَ بُكِيًّا.

••• مريم عليها السلام، مأمور اطاعت خاضعانه در برابر پروردگارش:
يا مَرْيَمُ اقْنُتِي لِرَبِّكِ‌ ... «قنوت» به معناى اطاعتِ ملازم با خضوع است.

ملائكه‌

[ویرایش]

خضوع فرشتگان مقرّب خداوند، در برابر وى:
وَ لَهُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَنْ عِنْدَهُ لا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِهِ وَ لا يَسْتَحْسِرُونَ.

حضرت موسى

[ویرایش]

موسی علیه‌السلام، از خاضعان در برابر آيات رحمان:
وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ مُوسى‌ ... أُولئِكَ الَّذِينَ‌ ...إِذا تُتْلى‌ عَلَيْهِمْ آياتُ الرَّحْمنِ خَرُّوا سُجَّداً وَ بُكِيًّا.

مؤمنان‌

[ویرایش]

••• خضوع در برابر خداوند، از اوصاف مؤمنان:
الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنا إِنَّنا آمَنَّا ... وَ الْقانِتِينَ‌ ...وَ الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالْأَسْحارِ.

••• طاعت خاضعانه و مخلصانه مؤمنان، مورد خواست خداوند:
حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى‌ وَ قُومُوا لِلَّهِ قانِتِينَ.

حضرت هارون

[ویرایش]

هارون علیه‌السلام، از خاضعان در برابر آيات رحمان:
... أَخاهُ هارُونَ نَبِيًّا أُولئِكَ الَّذِينَ‌ ... إِذا تُتْلى‌ عَلَيْهِمْ آياتُ الرَّحْمنِ خَرُّوا سُجَّداً وَ بُكِيًّا.

حضرت يعقوب

[ویرایش]

یعقوب علیه‌السلام، از خاضعان در برابر آيات رحمان:
... وَهَبْنا لَهُ‌ ... يَعْقُوبَ‌ ... أُولئِكَ الَّذِينَ‌ ... إِذا تُتْلى‌ عَلَيْهِمْ آياتُ الرَّحْمنِ خَرُّوا سُجَّداً وَ بُكِيًّا.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. مریم/سوره۱۹، آیه۴۱.    
۲. مریم/سوره۱۹، آیه۵۸.    
۳. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، ص ۱۴۴، «خرر».    
۴. آلوسی، شهاب الدین، روح المعانی، ج ۸، ص ۴۲۶.    
۵. مریم/سوره۱۹، آیه۵۶.    
۶. مریم/سوره۱۹، آیه۵۸.    
۷. مریم/سوره۱۹، آیه۴۹.    
۸. مریم/سوره۱۹، آیه۵۸.    
۹. مریم/سوره۱۹، آیه۵۴.    
۱۰. مریم/سوره۱۹، آیه۵۸.    
۱۱. یوسف/سوره۱۲، آیه۱۰۰.    
۱۲. ص/سوره۳۸، آیه۲۴.    
۱۳. احزاب/سوره۳۳، آیه۳۲.    
۱۴. احزاب/سوره۳۳، آیه۳۲.    
۱۵. نمل/سوره۲۷، آیه۱۵.    
۱۶. زمر/سوره۳۹، آیه۹.    
۱۷. زمر/سوره۳۹، آیه۹.    
۱۸. اسراء/سوره۱۷، آیه۱۰۷.    
۱۹. اسراء/سوره۱۷، آیه۱۰۹.    
۲۰. طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۱۳، ص ۲۲۲.    
۲۱. آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۴۶.    
۲۲. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ۲، ص ۸۵۴.    
۲۳. مریم/سوره۱۹، آیه۳۴.    
۲۴. مریم/سوره۱۹، آیه۵۸.    
۲۵. مریم/سوره۱۹، آیه۱۶.    
۲۶. مریم/سوره۱۹، آیه۵۸.    
۲۷. آل‌عمران/سوره۳، آیه۴۳.    
۲۸. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، ص ۴۱۳، «قنت».    
۲۹. انبیاء/سوره۲۱، آیه۱۹.    
۳۰. مریم/سوره۱۹، آیه۵۱.    
۳۱. مریم/سوره۱۹، آیه۵۸.    
۳۲. آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۶.    
۳۳. آل‌عمران/سوره۳، آیه۱۷.    
۳۴. بقره/سوره۲، آیه۲۳۸.    
۳۵. مریم/سوره۱۹، آیه۵۳.    
۳۶. مریم/سوره۱۹، آیه۵۸.    
۳۷. مریم/سوره۱۹، آیه۴۹.    
۳۸. مریم/سوره۱۹، آیه۵۸.    


منبع

[ویرایش]

مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۱۳، ص۴۶، برگرفته از مقاله «خاضعان».    


رده‌های این صفحه : حضرت داود | خضوع | موضوعات قرآنی




جعبه ابزار