خط (منطق)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



خط یکی از اصطلاحات به‌کار رفته در علم منطق بوده و به معنای نهایت سطح، و حد مشترک بین دو سطح است.


توضیح اصطلاح

[ویرایش]

یکی از اقسام کمّ متصل قارّ، «خط» است و آن کمّی است که در یک جهت یعنی طول، امتداد دارد، زیرا کمّ متصل قار یا در سه جهت (طول، عرض و عمق) پذیرای قسمت است یا در دو جهت (طول و عرض) و یا فقط در یک جهت (طول). اولی را «جسم تعلیمی»، دومی را «سطح»، و سومی را «خط» می‌نامند.بعضی هم خط را به «نهایت سطح» تعریف کرده‌اند. حد مشترک بین دو قسمت مفروض جسم تعلیمی، سطح است و حد مشترک بین دو سطح، خط است و حد مشترک بین دو خط، نقطه است.
[۲] ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق)، ج۱، ص۱۱۹.
[۳] مجتهد خراسانی (شهابی)، محمود، رهبر خرد، ص۶۲.


دیدگاه خواجه طوسی

[ویرایش]

خواجه طوسی در اساس الاقتباس می‌گوید: «کمّ متصل قار الذّات سه نوع بود: خط و او طول تنها بُوَد، و عرض و عمقش نبُوَد، و سطح و او را طول و عرض بُوَد و عمق نبود، و جسم و او را طول و عرض و عمق بود و این جسم را جسم تعلیمی می‌گویند…».
[۵] ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق)، ج۱، ص۱۲۹.
[۶] ابوالحسن سالاری، بهمنیار بن مرزبان، التحصیل، ص۳۰.


مستندات مقاله

[ویرایش]

در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است:

• ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق).
• مجتهد خراسانی (شهابی)، محمود، رهبر خرد.
• ابوالحسن سالاری، بهمنیار بن مرزبان، التحصیل.
حلی، حسن بن یوسف، الجوهر النضید.    
خواجه نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، اساس الاقتباس.    

پانویس

[ویرایش]
 
۱. علامه حلی، حسن بن یوسف، الجوهر النضید، ص۲۶.    
۲. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق)، ج۱، ص۱۱۹.
۳. مجتهد خراسانی (شهابی)، محمود، رهبر خرد، ص۶۲.
۴. خواجه نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، اساس الاقتباس، ص۴۰.    
۵. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق)، ج۱، ص۱۲۹.
۶. ابوالحسن سالاری، بهمنیار بن مرزبان، التحصیل، ص۳۰.


منبع

[ویرایش]

پایگاه مدیریت اطلاعات علوم اسلامی، برگرفته از مقاله «خط»، تاریخ بازیابی۱۳۹۶/۱/۷.    



جعبه ابزار