دبر

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



دبر به ضم دال و باء به مقعد یا مخرج غائط و مدفوع گفته می شود.


معنای اصطلاحی دبر

[ویرایش]

در عربی دبر یعنی مخرج غائط یا مقعد.

موارد کاربرد دبر در فقه

[ویرایش]

عنوان یاد شده در بسیارى از ابواب نظیر طهارت، صلات، صوم، حج، نکاح، طلاق، و حدود به کار رفته است.

احکام دبر

[ویرایش]


← دبر عورت است


عورت بودن دبر: دبر مانند قبل عورت به شمار مى‌رود
و تمامى احکام عورت از قبیل وجوب پوشاندن آن در نماز و از هر بیننده محترم جز همسر، مالک (مذکر) و کنیز و کودک غیر ممیز، بر آن مترتّب است .

← آمیزش در دبر


آمیزش در دبر: بنابر مشهور، آمیزش با زوجه و هر زنى که آمیزش با او از قُبُل جایز است، مانند کنیز، از دبر نیز جایز است؛ لیکن با کراهت شدید، بویژه در صورت ناخشنودى زن. بعضی ها حرام می دانستند.
همچنین بنابر مشهور آمیزش با زوجه از دبر در حال حیض کراهت دارد. محقق خویی در این حالت احتیاط وجوبا ممنوع قرار دادند.

← لواط


آمیزش با مرد در دبر لواط به شمار مى‌رود و از گناهان کبیره و موجب ثبوت حد لواط است؛

← لواط با زن اجنبی زناست


چنان که آمیزش با زن اجنبی از دبر حرام و بنابر مشهور زنا محسوب مى‌شود و موجب ثبوت حد زنا است سوی نزد ابو حنیفه.

← آمیزش از دبر با همسر قبل از نه سالگى


آمیزش از دبر با همسر قبل از نه سالگى بنابر تصریح برخى همچون قُبُل حرام است.

← آمیزش با حیوان


در احکام و آثار مترتّب بر آمیزش با حیوان، تفاوتى میان قُبُل و دُبُر نیست چنان که در حرمت آمیزش بر روزه دار بنابر مشهور و مُحرم تفاوتى میان آن دو وجود ندارد.

آثار آمیزش در دبر

[ویرایش]

آثار آمیزش در دبر: تمامى آثار آمیزش از قُبُل، از قبیل تحقق جنابت بنابر قول مشهور، حرمت ازدواج،ثبوت همه مهر، عده و الحاق فرزند بر آمیزش از دبر نیز مترتّب است؛ مگر تحقق احصان و حلال شدن زن سه طلاقه بر همسر سابقش و نیز تحقق رجوع در ایلاء که آمیزش از دبر کافى نیست و تنها با آمیزش از قُبُل محقق مى‌شوند. همچنین وطی در دبر زوجه کفایت از آمیزش واجب در چهار ماه نمى‌کند.

آیا عدم تمکین زوجه نسبت به آمیزش از دبر نشوز است؟

[ویرایش]

آیا عدم تمکین زوجه نسبت به آمیزش از دبر نشوز محسوب مى‌شود یا نه؟ مسئله اختلافى است.
[۴۰] اشتهاردی، علی پناه، مدارک العروة الوثقی،ج۲۹، ص۱۴۰.


احکام متفرقه دبر

[ویرایش]

سایر احکام: گذاشتن مقدارى پنبه در دبر میت در صورت احتمال خروج نجاست از آن، مستحب است.
لمس کردن دبر و حتّى باطن آن موجب بطلان وضو نیست؛ هرچند وضو گرفتن پس از آن مستحب است. از برخى قدما بطلان وضو بر اثر لمس آن نقل شده است. برخى نیز در استحباب وضو پس از لمس خدشه کرده‌اند.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. فیومی، احمد بن محمد، المصباح المنیر، ج ۱، ص ۱۰۰.    
۲. ابن فارس، احمد، معجم مقاییس اللغة، ج ۲، ص ۳۲۴.    
۳. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهرالکلام، ج۲،ص ۶.    
۴. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهر الکلام ج۸،ص ۱۸۲.    
۵. طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم، العروة الوثقی، ج ۱، ص ۳۲۱.    
۶. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهرالکلام، ج۲،ص ۲- ۶.    
۷. خمینی، سید روح الله، تحریر الوسیله، ج ۱، ص ۱۷.    
۸. سیستانی، سید علی حسینی، منهاج الصالحین، ج ۱، ص ۱۷۴.    
۹. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهرالکلام، ج۲۹، ص۱۰۳- ۱۱۱.    
۱۰. طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم، العروة الوثقی‌، ج۵، ص۵۰۳.    
۱۱. خمینی وسایر مراجع، رساله توضیح المسایل (مراجع)، ج ۱، ص ۲۶۰.    
۱۲. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهر الکلام، ج ۲۹، ص ۱۰۶.    
۱۳. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهرالکلام، ج۳، ص۲۲۸.    
۱۴. خویی، سید ابو القاسم، منهاج الصالحین، ج ۱، ص ۶۳.    
۱۵. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهرالکلام، ج۴۱، ص۳۷۴-۳۷۸.    
۱۶. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهرالکلام، ج۴۱، ص۲۶۰.    
۱۷. علاء الدین کاسانی، ابو بکر بن مسعود، بدائع الصنائع فی ترتیب الشرائع، ج ۷، ص ۳۴.    
۱۸. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهرالکلام، ج۲۹، ص۴۱۶.    
۱۹. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهرالکلام، ج۳۶، ص۲۸۴.    
۲۰. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهرالکلام، ج۴۱، ص۶۳۶.    
۲۱. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهر الکلام، ج۱۶، ص۲۱۹- ۲۲۰.    
۲۲. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهر الکلام، ج۱۸، ص۲۹۷.    
۲۳. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهر الکلام، ج۲۰، ص۳۴۹- ۳۵۱.    
۲۴. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهرالکلام، ج۳، ص۳۱.    
۲۵. بحرانی، یوسف، الحدائق الناضرة،ج۳، ص۴.    
۲۶. نجفی جواهری، محمد حسن،جواهر الکلام، ج۲۹، ص۳۴۹.    
۲۷. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهرالکلام، ج۳۱، ص۷۵.    
۲۸. حکیم، سید محسن، مستمسک العروۃ الوثقی، ج ۱۴، ص ۶۵.    
۲۹. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهرالکلام، ج۳۲، ص۱۲۰.    
۳۰. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهرالکلام، ج۳۲، ص۲۱۱- ۲۱۳.    
۳۱. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهرالکلام، ج۳۱، ص ۲۲۲.    
۳۲. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهر الکلام، ج۲۹، ص۱۱۰.    
۳۳. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهرالکلام ج۴۱،ص۲۷۲    
۳۴. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهر الکلام، ج۳۲، ص۱۶۰- ۱۶۱.    
۳۵. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهرالکلام، ج۳۳، ص۳۳۰.    
۳۶. شهید ثانی، زین الدین، مسالک الافهام، ج۱۰، ص۱۵۸- ۱۵۹.    
۳۷. طباطبایی یزدی، سید محمد کاظم، العروة الوثقی‌، ج۵، ص۵۰۰.    
۳۸. حکیم، سید محسن، مستمسک العروة الوثقی، ج۱۴، ص۶۷.    
۳۹. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهر الکلام، ج۳۱، ص۳۰۳.    
۴۰. اشتهاردی، علی پناه، مدارک العروة الوثقی،ج۲۹، ص۱۴۰.
۴۱. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهر الکلام، ج۴، ص۲۰۶- ۲۰۷.    
۴۲. نجفی جواهری، محمد حسن، جواهر الکلام، ج۱، ص۴۱۷- ۴۱۸.    
۴۳. بحرانی، یوسف، الحدائق الناضرة، ج۲، ص۱۱۲- ۱۱۵.    


منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج‌۳، ص ۵۸۴.    


رده‌های این صفحه : احکام زناشویی | فقه




جعبه ابزار