دختر

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



دختر دو معنا دارد یکی به معنای فرزند مونث است که در مقابل پسر می باشد و دیگری به معنای دوشیزه و باکره است


معانی اصطلاحی دختر

[ویرایش]

دختر یعنی فرزند اناث، که مقابل پسر و انسان مؤنث که مقابل مذکر است یا دوشیزه‌ و باکره.

موارد کاربرد واژه دختر در ابواب فقه

[ویرایش]

از دختر به معناى نخست در بابهاى صلات، جهاد، نکاح و ارث سخن گفته‌اند.
و از دختر به معناى دوم در باب طهارت، حجر و نکاح سخن گفته‌اند.

احکام

[ویرایش]


← دختر از محارم نسبى است


دختر از محارم نسبی است .

← عدم وجوب قضای نماز و روزه والدین بر دختر


بنابر قول مشهور، نماز و روزه قضاى پدر و مادر بر دختر واجب نیست، هرچند فرزند ارشد باشد و میت پسرى نداشته باشد.


← عدم مالکیت انسان بر دختر خود


انسان مالک دختر خود نمى‌شود؛ از این رو، نمى‌تواند او را به بردگی بگیرد و به محض خریدن وى، به طور قهرى آزاد مى‌شود

← استحباب نهادن نام فاطمه بر دختران


نهادن نام زنان صالح- با ترجیح نام «فاطمه» بر دیگر نامها- بر نوزاد دختر بر ولىّ او مستحب است

← استحباب ختنه دختر


چنان که ختنه دختر بویژه در هفت سالگى بر ولی او مستحب مى‌باشد


← ازدواج با مادر دختر موجب حرمت ازدواج با ربیبه


ازدواج و آمیزش با زنى موجب حرام شدن دختر زن بر مرد مى‌شود

← کراهت ازدواج با دختر قابله خود


ازدواج شخص با دختر قابله خود بنابر مشهور مکروه است.


← حضانت دختر تا هفت سالگى با مادر است


بنابر مشهور، حضانت دختر تا هفت سالگی با مادر است و پدر حق جلوگیرى و مخالفت ندارد

← دختر و مساله ارث


دختر از طبقه اوّل ارث به شمار مى‌رود و سهم او نصف سهم پسر است؛ البته اگر میت در طبقه اوّل وارثى جز دختر نداشته باشد، تمامى ارث به او مى‌رسد


موارد کاربرد معنای دوم دختر در فقه

[ویرایش]

از دختر به معناى دوم در باب طهارت، حجر و نکاح سخن گفته‌اند.

جواز و عدم جواز غسل دادن دختر بچه توسط نامحرم

[ویرایش]

بنابر قول مشهور، مرد نامحرم مى‌تواند بدن دختر بچه مرده‌اى را که بیش از سه سال ندارد، بدون لباس غسل دهد.
[۱۳] مصباح الهدى‌، ج ۵،ص ۴۳۹- ۴۴۱

برخى قدما جواز آن را مقید به‌ عدم وجود هم جنس
و برخى دیگر به عدم وجود محرم کرده‌اند.
[۱۵] المقنعة،ص ۸۹.
برخى قدما غسل دادن دختر بچه کمتر از پنج سال را نیز جایز دانسته‌اند.
[۱۶] المقنع،ص ۶۲.
برخى معاصران گفته‌اند: مرد مى‌تواند دختر بچه غیر ممیز را غسل دهد.
[۱۷] توضیح المسائل مراجع، ج۱،ص ۳۲۰ م ۵۶۰.


ادرار دختر بچه شیر خوار

[ویرایش]

ادرار دختر بچه شیرخوار بنابر مشهور در صورت ملاقات با لباس، همچون ادرار انسان بالغ باید آب کشیده شود و غساله آن با فشردن خارج گردد؛ برخلاف ادرار پسر بچه شیرخوار که صرف آب ریختن روى آن کفایت مى‌کند و نیازى به فشردن و اخراج غساله ندارد.


بلوغ دختر

[ویرایش]

بنابر قول مشهور، دختر وقتى نه سال قمرى‌اش تمام شد بالغ مى‌گردد، مگر آنکه دیگر نشانه‌هاى بلوغ، از قبیل روییدن موى درشت بر شرمگاه، قبل از آن تحقق یافته باشد

نشانه های رشد دختر

[ویرایش]

حفظ مال از تبذیر و اسراف و روى آوردن به کارهایى از قبیل بافندگی و تولید و غیر آن از فعالیتهاى مناسب زنان، از نشانه‌هاى رشد دختر است. از دیگر راههاى ثبوت رشد وى، شهادت دو مرد عادل یا چهار زن عادل و یا یک مرد و دو زن عادل است


بوسیدن دختر بچه شش ساله توسط نامحرم

[ویرایش]

بوسیدن دختر بچه شش ساله و نشاندن او بر دامن توسط نامحرم، بدون شهوت مکروه است.
[۲۴] مبانى العروة (النکاح)، ج۱،ص ۹۰- ۹۳.
برخى معاصران احتیاط واجب را در ترک آن دانسته‌اند.
[۲۵] هدایة العباد (گلپایگانى)، ج۲،ص ۳۰۸. .
[۲۶] وسیلة النجاة،ص ۶۹۹.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. تحریر الوسیلة، ج۲،ص ۲۶۳    .
۲. جواهر الکلام، ج۱۷،ص ۳۵- ۴۰    
۳. مستمسک العروة، ج۷،ص ۱۴۱    
۴. جواهر الکلام، ج۲۴،ص ۱۴۱.    
۵. جواهر الکلام، ج۳۱،ص ۲۵۴    .
۶. جواهر الکلام، ج۳۱،ص ۲۶۲     .
۷. جواهر الکلام، ج۲۹،ص ۳۴۹    .
۸. جامع المقاصد، ج۱۲،ص ۴۸۴    .
۹. جواهر الکلام، ج۳۱،ص ۲۹۱.    
۱۰. جواهر الکلام، ج ۳۹،ص ۱۱۲.    
۱۱. جواهر الکلام، ج۴،ص ۷۰    .
۱۲. جامع المدارک، ج۱،ص ۱۶۴    
۱۳. مصباح الهدى‌، ج ۵،ص ۴۳۹- ۴۴۱
۱۴. المبسوط، ج۱،ص ۱۷۴    .
۱۵. المقنعة،ص ۸۹.
۱۶. المقنع،ص ۶۲.
۱۷. توضیح المسائل مراجع، ج۱،ص ۳۲۰ م ۵۶۰.
۱۸. مدارک الاحکام ج۲،ص ۳۳۲- ۳۳۳.    
۱۹. جواهر الکلام، ج۶،ص ۱۶۴- ۱۶۸.    
۲۰. جواهر الکلام، ج۲۶،ص ۳۸.    
۲۱. جواهر الکلام، ج۲۶،ص ۵۱.    
۲۲. مسالک الافهام، ج۴،ص ۱۵۱.    
۲۳. جواهر الکلام ج۲۹،ص ۸۳.    
۲۴. مبانى العروة (النکاح)، ج۱،ص ۹۰- ۹۳.
۲۵. هدایة العباد (گلپایگانى)، ج۲،ص ۳۰۸. .
۲۶. وسیلة النجاة،ص ۶۹۹.


منبع

[ویرایش]
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج‌۳، ص ۵۸۷.    


رده‌های این صفحه : احکام بانوان | فقه




جعبه‌ابزار