دلایل حاکمیت خدا (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



در آیات قرآن اعتقاد به حاکمیت خداوند، مستلزم تقواپیشگی انسان ذکر شده است.


علم خدا

[ویرایش]

علم گسترده خداوند، پشتوانه فرمانروایی مطلق او بر هستی:
«... ان الله بکل شیء علیم• ان الله له ملک السمـوت والارض یحیی ویمیت وما لکم من دون الله من ولی ولا نصیر؛ چنان نبود که خداوند قومی را، پس از آن که آنها را هدایت کرد (و ایمان آوردند) گمراه (و مجازات) کند؛ مگر آنکه اموری را که باید از آن بپرهیزند، برای آنان بیان نماید (و آنها مخالفت کنند)؛ زیرا خداوند به هر چیزی داناست!• حکومت آسمانها و زمین تنها از آن خداست؛ زنده می‌کند و می‌میراند؛ و جز خدا، ولیّ و یاوری ندارید!».
«لله ملک السمـوت والارض یخلق ما یشاء یهب لمن یشاء انـثـا ویهب لمن یشاء الذکور• او یزوجهم ذکرانـا وانـثـا ویجعل من یشاء عقیمـا انه علیم قدیر؛ مالکیّت و حاکمیّت آسمانها و زمین از آن خداست؛ هر چه را بخواهد می‌آفریند؛ به هر کس اراده کند دختر می‌بخشد و به هر کس بخواهد پسر• یا (اگر بخواهد) پسر و دختر -هر دو- را برای آنان جمع میکند و هر کس را بخواهد عقیم می‌گذارد؛ زیرا که او دانا و قادر است». و به این ترتیب مردم به چهار گروه تقسیم مى‌شوند: آنهائى که تنها پسر دارند و در آرزوى دخترى هستند، و آنها که دختر دارند و در آرزوى پسرى، و آنها که هر دو را دارند، و گروهى که فاقد هر گونه فرزندند و قلبشان در آرزوى آن پر مى‌کشد.
و عجب اینکه هیچکس نه در زمانهاى گذشته و نه امروز که علوم و دانشها پیشرفت فراوان کرده قدرت انتخاب در این مساءله را ندارد، و على رغم تمام تلاشها و کوششها هنوز کسى نتوانسته است عقیمان واقعى را فرزند ببخشد، و یا نوع فرزند را طبق تمایل انسان تعیین کند گر چه نقش بعضى از غذاها و داروها را در افزایش احتمال تولد پسر یا دختر نمى توان انکار کرد، ولى باید دانست که اینها فقط احتمال را افزایش مى‌دهد، و نتیجه هیچیک قطعى نیست.
و این یک نمونه بارز از عدم توانائى انسان از یکسو، و نشانه روشن از مالکیت و حاکمیت و خالقیت خداوند از سوى دیگر است، چه مثال زنده و آشکارى؟

قدرت خدا

[ویرایش]

قدرت مطلق خدا بر حیات بخشیدن و میراندن، دلیل بر حاکمیت فراگیر او:
«قل یـایها الناس انی رسول الله الیکم جمیعـا الذی له ملک السمـوت والارض لا الـه الا هو یحیی ویمیت فـامنوا بالله ورسوله النبی الامی الذی یؤمن بالله وکلمـته واتبعوه لعلکم تهتدون؛ بگو: ای مردم! من فرستاده خدا به سوی همه شما هستم؛ همان خدایی که حکومت آسمانها و زمین، از آن اوست؛ معبودی جز او نیست؛ زنده می‌کند و می‌میراند؛ پس ایمان بیاورید به خدا و فرستاده‌اش، آن پیامبر درس نخوانده‌ای که به خدا و کلماتش ایمان دارد؛ و از او پیروی کنید تا هدایت یابید!».
«ان الله له ملک السمـوت والارض یحیی ویمیت وما لکم من دون الله من ولی ولا نصیر؛ حکومت آسمانها و زمین تنها از آن خداست؛ زنده می‌کند و می‌میراند؛ و جز خدا، ولیّ و یاوری ندارید!».
«سبح لله ما فی السمـوت والارض وهو العزیز الحکیم• له ملک السمـوت والارض یحیی ویمیت وهو علی کل شیء قدیر؛ آنچه در آسمانها و زمین است برای خدا تسبیح می‌گویند؛ و او عزیز و حکیم است• مالکیّت (و حاکمیّت) آسمانها و زمین از آن اوست؛ زنده می‌کند و می‌میراند؛ و او بر هر چیز توانا است!».

← حاکمیت


قدرت مطلق خدا، پشتوانه حاکمیت او:
«ولله ملک السمـوت والارض والله علی کل شیء قدیر؛ و حکومت آسمانها و زمین، از آن خداست؛ و خدا بر همه چیز تواناست».
«... ولله ملک السمـوت والارض وما بینهما یخلق ما یشاء والله علی کل شیء قدیر؛ آنها که گفتند: خدا، همان مسیح بن مریم است، بطور مسلّم کافر شدند؛ بگو: اگر خدا بخواهد مسیح بن مریم و مادرش و همه کسانی را که روی زمین هستند هلاک کند، چه کسی می‌تواند جلوگیری کند؟ (آری،) حکومت آسمانها و زمین، و آنچه میان آن دو قرار دارد از آن خداست؛ هر چه بخواهد، می‌آفریند؛ (حتّی انسانی بدون پدر، مانند مسیح؛) و او، بر هر چیزی تواناست».
«الم تعلم ان الله له ملک السمـوت والارض یعذب من یشاء ویغفر لمن یشاء والله علی کل شیء قدیر؛ آیا نمی‌دانی که حکومت و فرمانروائی آسمانها و زمین از آن خداست؟ هر کس را بخواهد (و مستحق بداند)، کیفر می‌کند؛ و هر کس را بخواهد و شایسته بداند، می‌بخشد؛ و خداوند بر هر چیزی قادر است». خداى سبحان بعد از آنکه مالک آسمانها و زمین است، و بعد از آنکه هر مالکى مى‌تواند در مملکت و ما یملک خود و در رعیت و ملک خود هر حکمى که دوست مى‌دارد بکند، و هر اراده‌اى که بکند چه عذاب باشد و چه رحمت به کرسى بنشاند، یکى از عذاب و یکى دیگر را آمرزش بدهد، تا ببینى حکمت و مصلحت چه اقتضا کند، پس او مى تواند سارق و سارقه را اگر توبه نکنند عذاب کند و اگر توبه کنند بیامرزد.
«لله ملک السمـوت والارض وما فیهن وهو علی کل شیء قدیر؛ حکومت آسمانها و زمین و آنچه در آنهاست، از آن خداست؛ و او بر هر چیزی تواناست».
«لله ملک السمـوت والارض یخلق ما یشاء یهب لمن یشاء انـثـا ویهب لمن یشاء الذکور• او یزوجهم ذکرانـا وانـثـا ویجعل من یشاء عقیمـا انه علیم قدیر؛ مالکیّت و حاکمیّت آسمانها و زمین از آن خداست؛ هر چه را بخواهد می‌آفریند؛ به هر کس اراده کند دختر می‌بخشد و به هر کس بخواهد پسر• یا (اگر بخواهد) پسر و دختر -هر دو- را برای آنان جمع میکند و هر کس را بخواهد عقیم می‌گذارد؛ زیرا که او دانا و قادر است».

گردش شب و روز

[ویرایش]

نظام تغییر فصول و کم و زیاد شدن ساعات شب و روز، از دلایل حاکمیت الهی:
«له ملک السمـوت والارض والی الله ترجع الامور• یولج الیل فی النهار ویولج النهار فی الیل...؛ مالکیّت آسمانها و زمین از آن اوست؛ و همه کارها به سوی او بازمی‌گردد• شب را در روز می‌کند و روز را در شب؛ و او به آنچه در دل سینه‌ها وجود دارد داناست».

پانویس

[ویرایش]
 
۱. توبه/سوره۹، آیه۱۱۵.    
۲. توبه/سوره۹، آیه۱۱۶.    
۳. شوری/سوره۴۲، آیه۴۹.    
۴. شوری/سوره۴۲، آیه۵۰.    
۵. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۲۰، ص۴۸۲.    
۶. اعراف/سوره۷، آیه۱۵۸.    
۷. توبه/سوره۹، آیه۱۱۶.    
۸. حدید/سوره۵۷، آیه۱.    
۹. حدید/سوره۵۷، آیه۲.    
۱۰. آل عمران/سوره۳، آیه۱۸۹.    
۱۱. مائده/سوره۵، آیه۱۷.    
۱۲. مائده/سوره۵، آیه۴۰.    
۱۳. طباطبائی، سید محمد‌حسین، ترجمه تفسیر المیزان، ج۵، ص۵۳۹.    
۱۴. مائده/سوره۵، آیه۱۲۰.    
۱۵. شوری/سوره۴۲، آیه۴۹.    
۱۶. شوری/سوره۴۲، آیه۵۰.    
۱۷. حدید/سوره۵۷، آیه۵.    
۱۸. حدید/سوره۵۷، آیه۶.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، برگرفته از مقاله «دلایل حاکمیت خدا»    



جعبه ابزار