زمینه‌های توسل (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



از آیات قرآن نیز زمینه‌های توسل قابل برداشت است که به آنها می پردازیم.


اقرار به گناه

[ویرایش]

اقرار به گناه، زمینه ساز پذیرش توسل است.
قالوا یـابانا استغفر لنا ذنوبنا انا کنا خـطـین.
‌ای کسانی که ایمان آورده‌اید! از (مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید! و وسیله‌ای برای تقرب به او بجوئید! و در راه او جهاد کنید، باشد که رستگار شوید!
گویندگان این کلام فرزندان یعقوبند، بدلیل اینکه گفتند: "‌ای پدر ما"، و مقصودشان از گناهان، همان اعمالی است که با یوسف و برادرش انجام دادند، یوسف هم قبلا برایشان طلب مغفرت کرده بود

تقوا

[ویرایش]

تقوا، زمینه‌ای برای توسل مؤمنان به مقام قرب خداوند است.
یـایها الذین ءامنوا اتقوا الله وابتغوا الیه الوسیلة وجـهدوا فی سبیله لعلکم تفلحون. ‌ای کسانی که ایمان آورده‌اید! از (مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید! و وسیله‌ای برای تقرب به او بجوئید! و در راه او جهاد کنید، باشد که رستگار شوید.
تقدم تقوا بر طلب وسیله، بیانگر این است که با تقوا می‌توان راه تقرب به خداوند را پیمود.
امر به ابتغای وسیله به سوی خدا بعد از امر به تقوا" نیز از همین قبیل یعنی از باب ذکر خاص بعد از عام باشد، (چون می‌توان گفت که وسیله معنایی خاص تر از تقوا دارد، تقوا جنبه دفع ضرر و وسیله جنبه جلب نفع دارد، چه بسیار کسانی که در زندگی کمال تقوا را دارند، ولی به خاطر نداشتن وسیله که مصداق اعلای آن ولایت ائمه دین علیه‌السّلام است به رستگاری نرسند)

جهاد

[ویرایش]

جهاد، کارآمدترین وسیله برای تقرب به خدا است.
یـایها الذین ءامنوا اتقوا الله وابتغوا الیه الوسیلة وجـهدوا فی سبیله لعلکم تفلحون. ‌ای کسانی که ایمان آورده‌اید! از (مخالفت فرمان) خدا بپرهیزید! و وسیله‌ای برای تقرب به او بجوئید! و در راه او جهاد کنید، باشد که رستگار شوید.
" و جاهدوا فی سبیله" مطلق جهاد است، یعنی اعم از جهاد با نفس و جهاد با کفار است، برای اینکه این جمله متصل به جمله قبل است که در آن وسیله عبارت بود از مطلق هر چیزی که بنده را با پروردگارش مرتبط می‌سازد، و دلیلی هم در کلام نیست که خصوص این جمله را مقید کند به جهاد با کفار، علاوه بر این دو آیه بعدی هم که مشتمل بر تعلیل است با این معنا که مراد از جهاد مطلق جهاد باشد مناسب تر است. و با این حال ممکن هم هست که بگوئیم مراد از جهاد، قتال با کفار است، از این نظر که در جمله مورد بحث جهاد مقید شده به قید" در راه خدا"، و در قرآن کریم هر جا که سخن از امر به معروف آمده و دنبالش جهاد با کفار ذکر شده در آنجا جهاد مقید شده به" در راه خدا"، به خلاف مواردی که منظور از کلمه جهاد اعم از قتال با کفار و جهاد با نفس بوده که در آن موارد قید نامبرده نیامده مانند آیه زیرا که می‌فرماید: " و الذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا، و ان الله لمع المحسنین" ، بنا بر این، امر به جهاد در راه خدا و قتال با کفار، بعد از امر به ابتغای وسیله به سوی خدا از باب امر به خاص بعد از امر به عام است، تا اهتمام گوینده را نسبت به خاص بفهماند

پانویس

[ویرایش]
 
۱. یوسف/سوره۱۲، آیه۹۷..    
۲. ترجمه المیزان، علامه طباطبایی، ج۱۱، ص۳۳۶.    
۳. مائده/سوره۵، آیه۳۵..    
۴. ترجمه المیزان، علامه طباطبایی، ج۵، ص۵۳۶.    
۵. مائده/سوره۵، آیه۳۵..    
۶. ترجمه المیزان، علامه طباطبایی، ج۵، ص۵۳۶.    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ قرآن، مرکز فرهنگ و معارف قرآن، برگرفته از مقاله «زمینه‌های توسل (قرآن)»    


رده‌های این صفحه : توسل | موضوعات قرآنی




جعبه ابزار