سلام امام صادق به امام زمان

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



شاید برای بعضی از افراد این شبهه پیش بیاید که در زمان امام صادق (علیه‌السّلام)، امام زمان (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) متولد نشده بودند، چطور ایشان فرموده‌اند به امام زمان (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) سلام کنید. در ادامه به این شبهه به‌صورت اجمالی پاسخ می‌دهیم.


معنای سلام

[ویرایش]

اولا: معنای سلام دعا برای سلامت است و دعا هم برای شخص موجود ممکن است هم کسی که موجود نیست. در ابتدا باید معنی سلام مشخص شود. سلام همان‌طور که در کتب لغت و تفسیر اهل سنت نیز موجود است به معنی دعای برای سلامت به‌کار می‌رود: معنی السلام هو الدعاء بالسلامة معنای سلام دعای برای سلامت است.
شبیه همین عبارت در کتاب‌های دیگر نیز آمده است.
پس وقتی به کسی سلام می‌کنی برای وی دعای به سلام کرده‌ای. و برای دعا کردن برای شخص موجود بودن وی شرط نیست. در بسیاری روایات اهل سنت آمده است که رسول خدا برای کسانی که درآن زمان موجود نبوده‌اند دعا کرده‌اند:
۱۱۶۷۳ حدثنا عبدالله حدثنی ابی ثنا حسن قال سمعت عبدالله بن لهیعة قال ثنا دراج ابو السمح ان ابا الهیثم حدثه عن ابی سعید الخدری عن رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) ان رجلا قال له یا رسول الله طوبی لمن رآک وآمن بک قال طوبی لمن رآنی وآمن بی ثم طوبی ثم طوبی ثم طوبی لمن آمن بی ولم یرنی قال له رجل وما طوبی قال شجرة فی الجنة مسیرة مائة عام ثیاب اهل الجنة تخرج من اکمامها.
شخصی به رسول خدا عرض کرد درخت بهشتی طوبی برای کسی باشد که تو را دیده و به تو ایمان آورده است (طوبی اصطلاحی در دعاست). حضرت فرمودند درخت بهشتی برای کسی باشد که من را دیده و ایمان آورده است. و درخت بهشتی برای کسی باشد که به من ایمان آورده ولی من را ندیده است. شخصی به حضرت عرض کرد طوبی چیست. فرمودند درختی است در بهشت که طولش به‌اندازه هزار ماه راه است که لباس بهشتیان از شاخه‌های ان بیرون می‌آید.
این روایت در المستدرک علی الصحیحین، صحیح ابن حبان، مسند ابی یعلی، و چندین کتاب دیگر آمده است و در بسیاری از آنها این روایت را صحیح دانسته‌اند.

وجود روحانی در عالم

[ویرایش]

ثانیا: در روایات دیگر نیز، سوال چنین سوال پرسیده‌اند: که در زمان حضرت ولی عصر چطور به ایشان سلام می‌کنند، حضرت پاسخ دادند می‌گویی السلام علیک یابقیة الله که معنی آن چنین است: اگر زمان او را درک کردی چنین می‌گویی؛
اما علاوه بر این مطلب، ما برای دفع شبهه از زیاراتی که برای امام زمان (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) قبل از تولد ایشان ذکر شده است چنین پاسخ می‌گوییم که:
ثالثا: تمامی مردم قبل از تولد در این عالم، وجود روحانی داشته و درک و فهم دارند اهل سنت در ذیل آیه شریفه:
«وَاذ اخَذَ رَبُّکَ مِن بَنِی آدَمَ مِن ظُهُورِهِم ذُرِّیَّتَهُم وَاشهَدَهُم عَلَی انفُسِهِم الَستُ بِرَبِّکُم قَالُوا بَلَی؛ و هنگامی که پروردگارت از فرزندان آدم ذریه ایشان را گرفت (خلق کرد) و ایشان را شاهد بر خودشان گرفت (از خودشان اقرار گرفت) که آیا من پروردگار شما نیستم؟ همگی گفتند آری»
به این مطلب اقرار کرده‌اند. اگر چه روایاتی که ایشان در این زمینه آورده‌اند در بعضی جهات با نظر شیعه منافات دارد اما اصل وجود در عالم ذر را اثبات می‌نماید:
۱۱۱۹۰ انا قتیبة بن سعید عن مالک عن زید بن ابی انیسة عن عبد الحمید بن عبد الرحمن بن زید عن مسلم بن یسار الجهنی ان عمر بن الخطاب سئل عن هذه الآیة واذ اخذ ربک من بنی آدم من ظهورهم ذریتهم واشهدهم علی انفسهم الست بربکم قالوا بلی شهدنا ان تقولوا یوم القیامة انا کنا عن هذا غافلین فقال عمر سمعت رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) یسال عنها فقال رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) ان الله (عزّوجلّ) خلق آدم فمسح ظهره بیمینه فاستخرج منه ذریة فقال خلقت هؤلاء للجنة وبعمل اهل الجنة یعملون ثم مسح ظهره فاستخرج منه ذریة فقال خلقت هؤلاء للنار وبعمل اهل النار یعملون...
از عمر بن خطاب در مورد این آیه سوال شد ... پس عمر گفت از رسول خدا شنیدم که در این زمینه از وی سوال شد پس فرمود خداوند (عزّوجلّ) آدم را خلق کرد پس دست راست خود را بر پشت وی کشید پس از آن ذریه او را خارج کرد. پس گفت آنها را برای بهشت خلق کردم و ایشان عمل اهل بهشت را (کارهای نیک را) انجام خواهند داد. سپس دوباره بر پشت وی دستی کشید پس از آن ذریه‌ای را خارج کرد پس گفت ایشان را برای آتش آفریده‌ام و ایشان کارهای اهل آتش را (کارهای بد را) انجام خواهند داد...

وجود معصومین قبل از حضور در عالم

[ویرایش]

جدا از روایات عام در مورد عالم ذر، در مورد وجود نورانی رسول گرامی اسلام و ائمه اطهار (علیهم‌السّلام) قبل از حضور در این عالم در کتب شیعه و سنی روایات بسیاری داریم:

← روایت اول


۳۶۰۹ حدثنا ابو همام الولید بن شجاع بن الولید البغدادی حدثنا الولید بن مسلم عن الاوزاعی عن یحیی بن کثیر عن ابی سلمة عن ابی هریرة قال قالوا یا رسول الله متی وجبت لک النبوة قال وآدم بین الروح والجسد قال ابو عیسی هذا حدیث حسن صحیح غریب من حدیث ابی هریرة لا نعرفه الا من هذا الوجه.
از رسول خدا سوال کردند که چه زمانی شما به نبوت مبعوث شدید؟ فرمودند هنگامی که آدم در بین روح و بدن بود (روح و بدنش از هم جدا بود) . .. این حدیث نیکو و صحیحی است...

← روایت دوم


۳۶۵۵۳ حدثنا ابو بکر قال حدثنا عفان قال حدثنا وهیب قال حدثنا خالد الحذاء عن عبدالله بن شقیق ان رجلا سال النبی (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) متی کنت نبیا قال کنت نبیا وآدم بین الروح والجسد.
شخصی از رسول خدا سوال کرد که شما از چه زمانی پیغمبر بودید؟ فرمودند من پیغمبر بودم و حال آنکه آدم در بین روح و بدن بود (روح و بدنش از هم جدا بود).

← روایت سوم


۶ - محمد بن یحیی، عن محمد بن احمد، عن محمد بن الحسین، عن ابی سعید العصفوری عن عمر [۱۵]     بن ثابت، عن ابی حمزة قال: سمعت علی بن الحسین (علیه‌السّلام) یقول: ان الله خلق محمدا و علیا و احد عشر من ولده من نور عظمته، فاقامهم اشباحا فی ضیاء نوره یعبدونه قبل خلق الخلق، یسبحون الله ویقدسونه وهم الائمة من ولد رسول الله (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم).
از امام سجاد (علیه‌السّلام) شنیدم که فرمودند بدرستی‌که خداوند عزوجل محمد و علی و یازده نور از ذریه او را از نور عظمتش خلق کرد پس ایشان را بصورت سایه‌هایی در سایه نور خودش قرار داد که او را عبادت می‌کردند قبل از آنکه مخلوقات دیگر خلق شوند.

← روایت چهارم


۱۹ - علی بن محمد ومحمد بن الحسن، عن سهل بن زیاد، عن محمد بن الحسن بن شمون، عن عبدالله بن عبد الرحمن الاصم، عن کرام (۱) قال: حلفت فیما بینی وبین نفسی الا آکل طعاما بنهار ابدا حتی یقوم قائم آل محمد، فدخلت علی ابی عبدالله (علیه‌السّلام) قال: فقلت له: رجل من شیعتکم جعل لله علیه الا یاکل طعاما بنهار ابدا حتی یقوم قائم آل محمد؟ قال: فصم اذا یا کرام ولا تصم العیدین ولا ثلاثة التشریق ولا اذا کنت مسافرا ولا مریضا فان الحسین (علیه‌السّلام) لما قتل عجت السماوات والارض ومن علیهما والملائکة، فقالوا: یا ربنا ائذن لنا فی هلاک الخلق حتی نجدهم عن جدید الارض بما استحلوا حرمتک، وقتلوا صفوتک، فاوحی الله الیهم یا ملائکتی ویا سماواتی ویا ارضی اسکنوا، ثم کشف حجابا من الحجب فاذا خلفه محمد (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) واثنا عشر وصیا له (علیهم‌السّلام) واخذ بید فلان القائم من بینهم، فقال: یا ملائکتی ویا سماواتی ویا ارضی بهذا انتصر [۱۷]     - قالها ثلاث مرات.
از کرام نقل شده است که گفت: قسم خوردم که در روز غذا نخورم (روزها همه روزه باشم) تا اینکه قائم آل محمد ظهور کند. پس به نزد امام صادق (علیه‌السّلام) رفتم. پس به حضرت عرض کردم که شخصی از شیعه شما چنین نذری نموده است؟ حضرت فرمودند پس روزه بگیر با اکرام (یعنی ثواب فراوان به تو داده خواهد شد) ولی روز عید فطر و قربان روزه نگیر و سه روز ایام تشریق در حج را نیز و نیز زمانی‌که مسافری روزه نگیر و نیز وقتی که مریض هستی. پس به‌درستی‌که وقتی که امام حسین (علیه‌السّلام) در کربلا شهید شدند زمین و آسمان و موجودات آنها و ملائکه ناله کردند. پس گفتند خداوندا به ما اجازه بده تا مردم را به سبب انجام محرمات و کشتن برگزیدگان تو هلاک کنیم تا از صفحه روزگار محو شوند. پس خداوند به ایشان وحی نمود که‌ ای ملائکه من و‌ ای آسمان‌های من و‌ ای زمین من آرام باشید سپس حجابی را از حجاب‌های خود برداشت؛ پس در پشت آن رسول خدا و دوازده نفر از ذریه او (علیهم‌السّلام) بودند و اشاره نمود به یکی از ایشان که در بین ایشان ایستاده بود پس فرمود‌: ای ملائکه من و‌ ای آسمان‌های من و‌ ای زمین من، به‌وسیله این شخص یاری می‌کنم (حسین را) و این مطلب را سه بار فرمود.
پس می‌بینیم که سلام کردن به مقام والای بقیه الله الاعظم نه تنها در زمان امام صادق (علیه‌السّلام) حتی قبل از بعثت رسول گرامی اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) نیز ممکن بوده است.

← روایت پنجم


همچنین اهل سنت در ذیل آیه شریفه: «وَاسال مَن ارسَلنَا مِن قَبلِکَ؛» روایت کرده‌اند که رسول خدا فرمودند تمامی پیامبران با عهد به نبوت من و ولایت علی بن ابی طالب بعد از من مبعوث گردیدند.
حدثنا ابو الحسن محمد بن المظفر الحافظ قال حدثنا عبدالله بن محمد بن غزوان قال ثنا علی بن جابر قال ثنا محمد بن خالد بن عبدالله قال ثنا محمد بن فضیل قال ثنا محمد بن سوقة عن ابراهیم عن الاسود عن عبدالله قال قال النبی (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) یا عبدالله اتانی ملک فقال یا محمد وسل من ارسلنا من قبلک من رسلنا علی ما بعثوا قال قلت علی ما بعثوا قال علی ولایتک وولایة علی بن ابی طالب قال الحاکم تفرد به علی بن جابر عن محمد بن خالد عن محمد بن فضی ولم نکتبه الا عن بن مظفر وهو عندنا حافظ ثقة مامون
این روایات به خوبی بیانگر وجود معنوی و روحانی ائمه اطهار (علیهم‌السّلام) حتی قبل از خلقت انبیاء دارد.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. خطیب قزوینی، محمد بن عبدالرحمن، الایضاح فی علوم البلاغة، ج۱، ص۱۷۶.    
۲. فخرالدین رازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر، ج۲۱، ص۵۵۳.    
۳. زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف، ج۳، ص۲۷.    
۴. آلوسی، سیدمحمود، روح المعانی، ج۱۲، ص۹۴.    
۵. ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی، زاد المسیر، ج۲، ص۳۵.    
۶. ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، فتح الباری، ج۱۱، ص۱۳.    
۷. احمد بن حنبل، مسند، ج۱۸، ص۲۱۱.    
۸. حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، المستدرک علی الصحیحین، ج۴، ص۹۶.    
۹. ابن حبان، محمد بن‌ حبان‌، صحیح ابن حبان، ج۱۶، ص۲۱۳.    
۱۰. ابی یعلی، أحمد بن علی، مسند ابی یعلی، ج۲، ص۵۱۹.    
۱۱. اعراف/سوره۷، آیه۱۷۲.    
۱۲. نسائی، احمد بن شعیب، سنن النسائی الکبری، ج۱۰، ص۱۰۲.    
۱۳. ترمذی، محمد بن عیسی، سنن الترمذی، ج۵، ص۵۸۵.    
۱۴. ابن ابی شیبة، عبد الله بن محمد، مصنف ابن ابی شیبة، ج۷، ص۳۲۹.    
۱۵. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۵۳۰-۵۳۱.    
۱۶. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۵۳۴.    
۱۷. زخرف/سوره۴۳، آیه۴۵.    
۱۸. حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، معرفة علوم الحدیث، ج۱، ص۹۵.    


منبع

[ویرایش]

موسسه تحقیقاتی حضرت ولی‌عصر (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف)، برگرفته از مقاله «با اینکه در زمان امام صادق (علیه السلام)، امام زمان (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) متولد نشده بودند، چطور ایشان فرموده اند به امام زمان (عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف) سلام کنید؟».    


رده‌های این صفحه : مقالات مؤسسه ولیعصر




جعبه ابزار