ظن شأنی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



ظن دارای شأنیتِ تحقّق را ظن شأنی می‌گویند.


معنای ظن شأنی

[ویرایش]

ظن شأنی، مقابل ظن فعلی بوده و به ظنی گفته می شود که بالفعل و در زمان حاضر در شخص و یا اشخاص وجود ندارد؛ یعنی نفس شخص به صفت ظن متصف نشده است، اما اسباب و شرایط حصول چنین صفتی در خارج آماده است زمینه و شأنیت پیدایش ظن در شخص وجود دارد به گونه‌ای که اگر به این اسباب توجه کند برای او ظن پدید می‌آید.

← مثالی برای ظن شأنی


مثل این که اماره‌ای بر وجوب نماز جمعه وجود دارد که اگر شخص مجتهد به آن توجه کند، صفت ظن به وجوب نماز جمعه در او ایجاد می‌گردد، چه برای اشخاص دیگر ظن آور باشد، چه نباشد.

الفاظ مترادف با ظن شأنی

[ویرایش]

در بعضی از کتاب‌های اصولی، ظن شأنی، مترادف با ظن نوعی دانسته شده است؛ طبق این نظر، ظن شأنی ظنی است که شأنیت ایجاد آن، در نوع مردم فراهم باشد. اما بنا به تعریف بالا، ظن شأنی هم می تواند در مورد شخص خاص باشد و هم درباره نوع مردم.
[۱] عراقی، ضیاء الدین، نهایة الافکار، ج۳، ص۸۹.
[۲] محمدی، علی، شرح اصول فقه، ج۳، ص۲۱.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. عراقی، ضیاء الدین، نهایة الافکار، ج۳، ص۸۹.
۲. محمدی، علی، شرح اصول فقه، ج۳، ص۲۱.
۳. مظفر، محمد رضا، اصول الفقه، ج۲، ص۱۳۷.    


منبع

[ویرایش]
فرهنگ‌نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، برگرفته از مقاله «ظن شأنی».


رده‌های این صفحه : اصول فقه | ظن | مباحث حجت | مباحث ظن




جعبه ابزار