علی بن محمد بهاءالدین سمرقندی

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



بهاءالدین سمرقندی، علی بن محمدّبن اسماعیل مشهور به اِسبیجابی، فقیه حنفی و شیخ الاسلام سمرقند است.


مشخصات

[ویرایش]

در ۴۵۴ در اسبیجاب، شهری میان تاشکند و سیرام ، به دنیا آمد و در سمرقند ساکن شد.
[۱] احمدبن مصطفی طاش کبری زاده، کتاب مفتاح السّعادة و مصباح السیادة، ج۲، ص۱۴۰ـ۱۴۱، ج ۲، حیدرآباددکن ۱۴۰۰/۱۹۸۰.
[۲] عبدالقادربن محمد قرشی حنفی مصری، الجواهر المضیئة فی طبقات الحنفیة، ج۱، ص۳۷۰ـ۳۷۱، حیدرآباددکن ۱۳۳۲.
[۳] اسماعیل بغدادی، هدیة العارفین، ج۱، ستون ۶۹۷، ج ۱، در حاجی خلیفه، کشف الظنون، ج ۵، بیروت ۱۴۱۰/۱۹۹۰.

در ماوراءالنهر آن روزگار، کسی مانند او، به تبلیغ و حفظ مذهب حنفی همّت نمی‌گماشت.
وی همواره به تحصیل و تدریس می‌پرداخت و شاگردان بسیاری داشت، از جمله سمعانی ، که از او اجازه نامه داشت برهان الدین بخاری مرغینانی (متوفی ۵۹۳) معروف به صاحب هدایه نیز از دورانی که نزد او درس خوانده به نیکی یاد کرده و گفته است که او مرا برای افتاء‌ به‌طور مطلق شایسته می‌دانست و نامه ای طولانی هم در این باره نوشته بود، ولی من موفق به گرفتن اجازه فتوا از او نشدم.
[۴] عبدالقادربن محمد قرشی حنفی مصری، الجواهر المضیئة فی طبقات الحنفیة، ج۱، ص۳۷۱، حیدرآباددکن ۱۳۳۲.
[۵] ابن قطلوبغا، تاج التّراجم فی طبقات الحنفیة، ج۱، ص۴۴ـ ۴۵، بغداد ۱۹۶۲.


درگذشت

[ویرایش]

وی در ۵۳۵ در سمرقند از دنیا رفت.

تالیفات

[ویرایش]

از جمله تألیفات اوست: الفتاوی؛ کتاب الزّاد؛ شرح مختصر الطّحاوی فی فروع الحنفیّة تألیف امام ابی جعفر احمدبن محمد طحاوی حنفی (متوفی ۳۲۱).
[۶] عمررضا کحاله، معجم المؤلفین، ج۷، ص۱۸۳، دمشق ۱۹۵۷ـ۱۹۶۱، چاپ افست بیروت
[۷] مصطفی بن عبدالله حاجی خلیفه، کشف الظنون، ج۲، ستون ۱۶۲۷، بیروت ۱۴۱۰/۱۹۹۰.
[۸] اسماعیل بغدادی، هدیة العارفین، ج۱، ستون ۶۹۷، ج ۱، در حاجی خلیفه، کشف الظنون، ج ۵، بیروت ۱۴۱۰/۱۹۹۰.


فهرست منابع

[ویرایش]

(۱) ابن قطلوبغا، تاج التّراجم فی طبقات الحنفیة، بغداد ۱۹۶۲.
(۲) اسماعیل بغدادی، هدیة العارفین، ج ۱، در حاجی خلیفه، کشف الظنون، ج ۵، بیروت ۱۴۱۰/۱۹۹۰.
(۳) مصطفی بن عبدالله حاجی خلیفه، کشف الظنون، بیروت ۱۴۱۰/۱۹۹۰.
(۴) احمدبن مصطفی طاش کبری زاده، کتاب مفتاح السّعادة و مصباح السیادة، ج ۲، حیدرآباددکن ۱۴۰۰/۱۹۸۰.
(۵) عبدالقادربن محمد قرشی حنفی مصری، الجواهر المضیئة فی طبقات الحنفیة، حیدرآباددکن ۱۳۳۲.
(۶) عمررضا کحاله، معجم المؤلفین، دمشق ۱۹۵۷ـ۱۹۶۱، چاپ افست بیروت (بی تا).

پانویس

[ویرایش]
 
۱. احمدبن مصطفی طاش کبری زاده، کتاب مفتاح السّعادة و مصباح السیادة، ج۲، ص۱۴۰ـ۱۴۱، ج ۲، حیدرآباددکن ۱۴۰۰/۱۹۸۰.
۲. عبدالقادربن محمد قرشی حنفی مصری، الجواهر المضیئة فی طبقات الحنفیة، ج۱، ص۳۷۰ـ۳۷۱، حیدرآباددکن ۱۳۳۲.
۳. اسماعیل بغدادی، هدیة العارفین، ج۱، ستون ۶۹۷، ج ۱، در حاجی خلیفه، کشف الظنون، ج ۵، بیروت ۱۴۱۰/۱۹۹۰.
۴. عبدالقادربن محمد قرشی حنفی مصری، الجواهر المضیئة فی طبقات الحنفیة، ج۱، ص۳۷۱، حیدرآباددکن ۱۳۳۲.
۵. ابن قطلوبغا، تاج التّراجم فی طبقات الحنفیة، ج۱، ص۴۴ـ ۴۵، بغداد ۱۹۶۲.
۶. عمررضا کحاله، معجم المؤلفین، ج۷، ص۱۸۳، دمشق ۱۹۵۷ـ۱۹۶۱، چاپ افست بیروت
۷. مصطفی بن عبدالله حاجی خلیفه، کشف الظنون، ج۲، ستون ۱۶۲۷، بیروت ۱۴۱۰/۱۹۹۰.
۸. اسماعیل بغدادی، هدیة العارفین، ج۱، ستون ۶۹۷، ج ۱، در حاجی خلیفه، کشف الظنون، ج ۵، بیروت ۱۴۱۰/۱۹۹۰.


منبع

[ویرایش]

دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «بهاءالدین سمرقندی»، شماره۲۱۵۳.    






جعبه ابزار