عمره تمتعذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



عمره تَمَتُّع از اقسام عمره است.


تعریف

[ویرایش]

عمره تمتع در مقابل عمره مفرده از اجزای تشکیل دهنده حج تمتع است؛ بدین معنا که حج تمتع از دو بخش تشکیل یافته است: عمره و حج. بنابر این، بر خلاف عمره مفرده، عملی مستقل و جدای از حج نیست. [۱] از احکام آن در باب حج سخن گفته‌اند.

حکم

[ویرایش]

عمره تمتع وظیفه کسانی است که دور از مکّه زندگی می‌کنند (آفاقی). بر چنین افرادی در طول عمر به شرط حصول استطاعت یک بار واجب می‌شود [۲] [۳]

زمان

[ویرایش]

زمان گزاردن عمره تمتع ماههای حج؛ یعنی شوال، ذیقعده و ذیحجه است و به جا آوردن آن در دیگر ماهها صحیح نیست؛ چنان که احرام بستن پس از دهم ذیحجه نیز صحیح نمی‌باشد. [۴]

اعمال

[ویرایش]

اعمال: عمره تمتع از پنج عمل به ترتیب زیر تشکیل شده است:
۱:احرام بستن از میقات در یکی از ماههای حج.
۲: هفت دور طواف گرد کعبه .
۳: دو رکعت نماز طواف پشت مقام حضرت ابراهیم علیه السّلام.
۴: هفت دور سعی بین صفا و مروه (سعی).
۵: تقصیر. [۵]

احرام عمره تمتع

[ویرایش]

احرام عمره تمتع باید از یکی از میقاتهای پنج گانه (ذو الحلیفه، عقیق، جحفه، یلملم و قرن المنازل) باشد. [۶] [۷] [۸]

← ترک عمدی


اگر حاجی به عمد بدون احرام از میقات بگذرد، باید به میقات باز گردد و از آن‌جا محرم شود و در صورتی که نتواند برگردد، بنابر قول مشهور، احرامش صحیح نیست و در نتیجه عمره و به تبع آن حجش باطل خواهد شد. [۹]
برخی، احرام او را صحیح دانسته و گفته‌اند: در صورت امکانِ بازگشت به نزدیک‌ترین مکان به میقات، به آن‌جا بازگشته و احرام می‌بندد. در غیر این صورت چنانچه خارج حرم باشد از مکان خود محرم می‌شود و اگر داخل حرم باشد، در صورتی که بیرون آمدن از حرم به ادنی الحل امکان پذیر باشد، بیرون رفته و از آن‌جا احرام می‌بندد و درصورت عدم امکان، از مکان خود محرم می‌شود. [۱۰]برخی بازگشت به نزدیک‌ترین مکان به میقات را واجب ندانسته‌اند. [۱۱]

← فراموشی


اگر حاجی از روی فراموشی یا جهل بدون احرام از میقات بگذرد، باید به میقات بازگردد و از آن‌جا محرم شود و در صورت عدم امکان، بنابر قول برخی از نزدیک‌ترین مکان به میقات محرم می‌شود. در فرض عدم امکان آن نیز، چنانچه در خارج حرم است در مکان خود احرام می‌بندد و اگر داخل حرم است از حرم بیرون می‌رود و محرم می‌شود و با عدم امکان خروج از حرم در مکان خود احرام می‌بندد. همچنین است حکم کسی که بدون قصد گزاردن عمره از میقات گذشته و سپس تصمیم بر به جا آوردن آن گرفته است، بدون آن‌که امکان بازگشت به میقات داشته باشد. [۱۲]
کسی که بر اثر فراموشی بدون احرام از میقات گذشته و تا پایان اعمال متذکر نشده، به قول مشهور، عمره و حج او صحیح است و نیازی به قضای آن نیست. [۱۳]

طواف

[ویرایش]

طواف از ارکان عمره تمتع به شمار می‌رود و ترک عمدی آن، به گونه‌ای که وقت انجام دادن آن بگذرد، موجب بطلان عمره است (طواف). [۱۴]

← نماز طواف


آیا ترک نماز طواف از روی عمد، در حدّی که وقت آن بگذرد، موجب بطلان عمره می‌شود یا نه؟ اختلاف است. بنابر قول دوم باید در صورت امکان به مسجد الحرام باز گردد و نماز طواف را پشت مقام ابراهیم علیه السّلام بخواند و در صورت عدم امکان، در هر مکان می‌تواند بخواند. [۱۵] [۱۶] [۱۷]

سعی

[ویرایش]

سعی نیز از ارکان عمره محسوب می‌گردد و ترک عمدی آن، به گونه‌ای که وقت به جا آوردن آن فوت شود، موجب بطلان عمره خواهد بود. [۱۸] [۱۹]

تقصیر

[ویرایش]

بنابر قول مشهور، در عمره تمتع، تقصیر متعین است و حلق کفایت نمی‌کند؛ بلکه چنانچه به عمد، حلق کند یک گوسفند به عنوان کفاره بر او واجب می‌شود [۲۰] [۲۱]

احکام

[ویرایش]


← احرام قبل از تقصیر


حاجی ای که از روی عمد قبل از تقصیر در عمره، برای حج احرام بسته است، بنابر قول مشهور، عمره‌اش باطل و حجش به اِفراد تبدیل می‌شود. در مقابل، برخی احرام دوم را باطل دانسته و به بقای احرام نخست قائل شده‌اند. بنابر این، باید تقصیر کند و دوباره برای حج احرام ببندد. اگر این عمل از روی فراموشی بوده، عمره و نیز احرام دومش صحیح است. [۲۲] [۲۳] [۲۴] [۲۵]

←← دیگر احکام


در عمره تمتع طواف نسا نیست. [۲۶]
بنابر قول به وجوب عمره مفرده بر کسانی که حج واجب آنان تمتع است، با گزاردن عمره تمتع، عمره مفرده از آنان ساقط می‌شود. [۲۷]

←←← آمیزش


آمیزش با همسر در عمره مفرده قبل از سعی از روی علم و عمد موجب بطلان عمره و وجوب کفّاره می‌شود. آیا در عمره تمتع، علاوه بر لزوم کفّاره، موجب بطلان نیز می‌شود یا نه؟ اختلاف است. [۲۸] [۲۹] [۳۰] [۳۱]
آمیزش پس از سعی‌ به‌طور قطع موجب بطلان عمره نیست، هرچند کفّاره واجب می‌شود. کفّاره آمیزش؛ چه قبل از سعی و چه بعد از آن، به قول مشهور برای توانگر یک شتر، برای متوسط یک گاو وبرای فقیر یک گوسفند است. [۳۲] [۳۳]

←←← بیماری


چنانچه عمره گزار بر اثر بیماری محصور شود و از ادامه اعمال باز ماند، بنابر قول مشهور، برای خروج از احرام، قربانی یا پول آن را به مکه می‌فرستد تا برایش قربانی کنند و پس از آن با تقصیر از احرام خارج می‌شود؛ [۳۴]
لیکن در این‌که با قربانی کردن و تقصیر همه محرمات، حتی زن بر او حلال می‌شود یا حلال شدن زن متوقف بر طواف نسا است، اختلاف می‌باشد (احصار) [۳۵]

←←← ممانعت دشمن


اگر عمره گزار به سبب جلوگیری دشمن از ادامه اعمال مصدود شود، با قربانی کردن از احرام خارج می‌شود. در صورت مصدود شدن، فرستادن قربانی به مکّه واجب نیست، بلکه در مکانی که صدّ صورت گرفته، قربانی انجام می‌شود. [۳۶]

←←← تلبیه


مستحب است عمره گزار پس از احرام، تلبیه را تا زمان مشاهده خانه‌های مکّه تکرار کند. ترک آن با مشاهده خانه‌های مکّه واجب است. [۳۷]

پانویس

[ویرایش]
 
۱. المعتمد فی شرح المناسک، ج۱، ص۲۴۱.
۲. جامع المقاصد، ج۳، ص۲۷۹.    
۳. رسائل الشهید الثانی، ج۱، ص۳۳۹.
۴. جواهر الکلام، ج۱۸، ص۱۲ ۱۳.    
۵. المعتمد فی شرح المناسک، ج۳، ص۲۴۲.
۶. المراسم العلویة، ج۱، ص۱۰۶ ۱۰۷.    
۷. المراسم العلویة، ج۱، ص۱۰۶ ـ ۱۰۷.
۸. المبسوط، ج۱، ص۳۱۱ ۳۱۲.    
۹. جواهر الکلام، ج۱۸، ص۱۳۲ ۱۳۳.    
۱۰. مستند الشیعة، ج۱۱، ص۱۹۹.    
۱۱. المعتمد فی شرح المناسک، ج۳، ص۳۱۴ ـ ۳۱۷.
۱۲. جواهر الکلام، ج۱۸، ص۱۲۹ ۱۳۲.    
۱۳. جواهر الکلام، ج۱۸، ص۱۳۳ ۱۳۴.    
۱۴. المعتمد فی شرح المناسک، ج۴، ص۲۸۸.
۱۵. مسالک الافهام، ج۲، ص۳۳۵.    
۱۶. جواهر الکلام، ج۱۹، ص۳۰۷.    
۱۷. المعتمد فی شرح المناسک، ج۵، ص۳۹.
۱۸. مسالک الافهام، ج۲، ص۳۵۹.    
۱۹. جواهر الکلام، ج۱۹، ص۴۲۹.    
۲۰. الحدائق الناضرة، ج۱۶، ص۲۹۹.    
۲۱. المعتمد فی شرح المناسک، ج۵، ص۱۰۵ ـ ۱۱۰.
۲۲. الحدائق الناضرة، ج۱۶، ص۳۰۴.    
۲۳. جواهر الکلام، ج۲۰، ص۴۵۷.    
۲۴. المعتمد فی شرح المناسک، ج۵، ص۱۱۳ ـ ۱۱۴.
۲۵. التهذیب فی مناسک العمرة و الحج، ج۳، ص۱۱۸ ـ ۱۲۰.
۲۶. جواهر الکلام، ج۲۰، ص۴۵۸.    
۲۷. جواهر الکلام، ج۲۰، ص۴۴۹.    
۲۸. الحدائق الناضرة، ج۱۵، ص۳۸۷ ۳۹۰.    
۲۹. رسائل الشهید الثانی، ج۲، ص۱۷۸ ـ ۱۷۹.
۳۰. جواهر الکلام، ج۲۰، ص۳۸۰ ۳۸۳.    
۳۱. المعتمد فی شرح المناسک، ج۴، ص۶۸ ـ ۷۳.
۳۲. جواهر الکلام، ج۲۰، ص۳۸۳.    
۳۳. المعتمد فی شرح المناسک، ج۴، ص۶۸.
۳۴. الحدائق الناضرة، ج۱۶، ص۳۹.    
۳۵. الحدائق الناضرة، ج۱۶، ص۴۶ -۴۹.    
۳۶. جواهر الکلام، ج۲۰، ص۱۱۵ - ۱۱۷.    
۳۷. کشف اللثام، ج ۵، ص ۲۸۳    


منبع

[ویرایش]

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم‌السلام، ج۵، ص۴۷۵، برگرفته از مقاله"عمره تمتّع"    



جعبه‌ابزار