فضل بن روح‌ آل‌مهلب

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



فضل بن روح ‌بن حاتم مهلبی، از شخصیت‌های خاندان آل‌مهلب می‌باشد؛ این خاندان، خاندانی اصالتا ایرانی‌ منسوب به مهلّب بن ابی‌صُفره بوده، که در اوایل ظهور اسلام برآمد و لااقل تا سده ۷قمری/۱۳میلادی امیران، وزیران، شاعران و دانشمندانی از آن برخاستند.


سیر حکومتی

[ویرایش]

فضل بن روح ‌بن حاتم مهلبی (۱۷۸ق/۷۹۴م)، در سال ۱۷۷ق/۷۹۳م هارون‌الرشید او را به جای نصر بن حبیب به حکومت افریقیه گماشت. فضل پس از ورود به آن سامان، برادرزاده‌اش مغیرة بن بشر بن روح را امارت تونس داد. شاید مغیره به تحریک فضل که از گرایش سپاهیان تونس به نصر بن حبیب، امیر سابق افریقیه، آگاه بود با آنان بدرفتاری آغاز کرد و باعث شد که تونسیان به سرکردگی مردی از هرات به نام عبدالله بن جارود، معروف به عبدویه انباری سر به شورش بردارند و از فضل بخواهند که مغیره را از فرمانروایی تونس عزل کند، اما فضل نپذیرفت و تونسیان مغیره را از شهر بیرون کردند. فضل به ناچار عبدالله بن یزید بن حاتم مهلبی را به امارت آن‌جا فرستاد، اما ناراضیان که می‌پنداشتند حیله‌ای در کار است، بر عبدالله بن یزید تاختند و او را کشتند.فضل بن روح که می‌اندیشید دامنۀ شورش ممکن است بسیار گسترده شود، خود به سرکوب ابن جارود رفت، ولی از او شکست خورد و به قیروان گریخت. ابن جارود قیروان را محاصره کرد و به مدد مردمش شهر بر آن چیره شد (جمادی‌الثانی ۱۷۸ق/اوت ۷۹۵م). وی نخست فضل بن روح را با خانواده‌اش به قابس تبعید کرد، اما پس از چندی او را گرفت و کشت.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. عزالدین ابن اثیر، الکامل، ج۶، ص۱۳۶، بیروت، ۱۴۰۲ق، فهرست.    
۲. خلیفة بن خیاط، تاریخ خلیفه، ج۱، ص۳۸۱.    
۳. محمد بن جریر طبری، تاریخ طبری، ج۸، ص۲۵۶.    
۴. عزالدی ابن اثیر، الکامل، ج۶، ص۱۳۶، بیروت، ۱۴۰۲ق، فهرست.    
۵. عزالدین ابن اثیر، الکامل، ج۶، ص۱۳۷، بیروت، ۱۴۰۲ق، فهرست.    
۶. خلیفة بن خیاط، تاریخ خلیفه، ج۱، ص۳۸۱.    
۷. ابن واضح یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۴۱۱، بیروت، دارصادر، فهرست.    


منبع

[ویرایش]

دانشنامه بزرگ اسلامی، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، برگرفته از مقاله «آل‌مهلب»، ج۲، ص۴۷۳.    



جعبه ابزار