قصد ملاک

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



قصد رسیدن به مصلحت واقعی، هنگام امتثال تکلیف را قصد ملاک گویند.


تعریف

[ویرایش]

قصد ملاک، از انواع قصد قربت در عبادات بوده و به این معنا است که انسان عمل عبادی را به خاطر رسیدن به مصلحت واقعی موجود در آن انجام می‌دهد.

اقوال اصولیین

[ویرایش]

در این که آیا برای عبادی بودن عبادت، امر فعلی صادر شده از سوی مولا و شارع لازم است یا صرف وجود ملاک امر و مصلحت در آن کافی است هر چند امر فعلی نباشد اختلاف است؛ مشهور علما، (هم چون مرحوم صاحب جواهر، معتقدند صرف وجود ملاک امر، کافی نبوده و امر باید فعلی باشد، ولی مرحوم «شیخ انصاری» و برخی دیگر بر این باورند که اگر انسان مطلوبیت و محبوبیت ذاتی عمل را در نزد مولا احراز کند، کافی است و نیازی به امر فعلی نیست.
البته به نظر بعضی از علما در این جا هم (مانند قصد امر) محذور دور وجود دارد.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. اجود التقریرات، نائینی، محمد حسین، ج۱، ص۱۰۸.    
۲. اجود التقریرات، نائینی، محمد حسین، ج۱، ص۲۶۵.    
۳. تهذیب الاصول، خمینی، روح الله، ج۱، ص (۱۵۹-۱۵۸).    
۴. انوار الاصول، مکارم شیرازی، ناصر، ج۱، ص۲۸۳.    
۵. بحوث فی علم الاصول، صدر، محمد باقر، ج۲، ص ۸۷.    
۶. بحوث فی علم الاصول، صدر، محمد باقر، ج۲، ص ۳۲۴.    


منبع

[ویرایش]
فرهنگ‌نامه اصول فقه، تدوین توسط مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، ص۶۳۷، برگرفته از «قصد ملاک».    






جعبه ابزار