قضیه متصله لزومیه سالبه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



قضیه متصله لزومیه سالبه، به‌معنای قضیه‌ شرطیه متصله دالّ بر سلب اتصال لزومی بین مقدم و تالی است.


اقسام متصله لزومیه

[ویرایش]

قضیه متصله لزومیه به لحاظ کیفیتِ نسبت (سلب و ایجاب)، به متصله لزومیه موجبه و سالبه تقسیم می‌شود.

توضیح اصطلاح

[ویرایش]

متصله لزومیه سالبه، قضیه‌ای است که در آن به سلب اتصال لزومی بین مقدم و تالی حکم شده باشد، خواه این حکم مبنی بر عدم اتصال باشد و یا مبنی بر اتصال بدون علاقه. بنابراین، سالبه لزومیه دو فرض دارد یکی آن که اصل اتصال سلب شده، و دیگری این که اتصال بدون علاقه باشد.
[۱] قطب‌الدین رازی، محمد بن‌ محمد، تحریر القواعد المنطقیه فی شرح رسالة الشمسیه، ص۱۱۳.
[۲] شیرازی، قطب‌الدین، درة التاج (منطق)، ص۹۷.
و هر کدام از این دو فرض با توجه به سلب و ایجاب اجزا بر چهار نوع است:
۱. متصله لزومیه سالبه، با ایجاب مقدم و تالی، مانند: "چنین نیست که هر کس را ظاهر آراسته باشد، اخلاق پسندیده باشد".
۲. متصله لزومیه سالبه، با مقدم و تالیِ سالب، مانند: "چنین نیست که هر که را مال نباشد، کمال هم نباشد".
۳. متصله لزومیه سالبه، با مقدم موجب و تالی سالب، مانند: "چنین نیست که هر که منطق داند در فکر خطا نکند".
۴. متصله لزومیه سالبه، با مقدم سالب و تالی موجب، مانند: "چنین نیست که هر که را دین نباشد، از دین‌داران پیش افتد".
[۳] تفتازانی، عبدالله بن شهاب‌الدين، الحاشیة علی تهذیب المنطق، ص۳۰۳-۳۰۴.
[۴] مجتهد خراسانی (شهابی)، محمود، رهبر خرد، ص۱۸۲-۱۸۳.
[۵] گرامی، محمدعلی، منطق مقارن، ص۱۱۱.


مستندات مقاله

[ویرایش]

در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است:

• گرامی، محمدعلی، منطق مقارن.
• شیرازی، قطب‌الدین، درة التاج (منطق).
• مجتهد خراسانی (شهابی)، محمود، رهبر خرد.
• تفتازانی، عبدالله بن شهاب‌الدين، الحاشیة علی تهذیب المنطق.
• قطب‌الدین رازی، محمد بن‌ محمد، تحریر القواعد المنطقیه فی شرح رسالة الشمسیه.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. قطب‌الدین رازی، محمد بن‌ محمد، تحریر القواعد المنطقیه فی شرح رسالة الشمسیه، ص۱۱۳.
۲. شیرازی، قطب‌الدین، درة التاج (منطق)، ص۹۷.
۳. تفتازانی، عبدالله بن شهاب‌الدين، الحاشیة علی تهذیب المنطق، ص۳۰۳-۳۰۴.
۴. مجتهد خراسانی (شهابی)، محمود، رهبر خرد، ص۱۸۲-۱۸۳.
۵. گرامی، محمدعلی، منطق مقارن، ص۱۱۱.


منبع

[ویرایش]

پایگاه مدیریت اطلاعات علوم اسلامی، برگرفته از مقاله «قضیه متصله لزومیه سالبه»، تاریخ بازیابی۱۳۹۶/۳/۲۰.    



جعبه ابزار