مقبره عبدالکریم بن‌ طاووس

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مقبره عبدالکریم بن طاووس در حله قرار دارد. بنابر گزارشات تاریخی عبدالکریم بن طاووس در سال ۶۹۳ ه. ق، در کاظمین از دنیا رفت و در حله دفن شد. وی از علمای بزرگ زمان خود بوده است.


معرفی عبدالکریم بن طاووس

[ویرایش]

غیاث‌الدین ابوالمظفر عبدالکریم بن احمد بن موسی بن جعفر، از دیگر علمای‌ مشهور خاندان آل‌طاووس و فرزند ابوالفضائل احمد بن طاووس است. او در سال ۶۴۸ ه. ق، به دنیا آمد. ابن داوود درباره او می‌نویسد: «کان اوحد زمانه. حائری المولد، حلی المنشا، بغدادی التحصیل، کاظمی الخاتمة؛ او وحید زمانه خود بود. زادگاهش، حائر (کربلا)، محل رشدش حله، محل تحصیلش بغداد و محل وفاتش، کاظمین بود».
ابن‌ فوطی از وی، با عنوان «فقیه، علامه و نسّابه» یاد کرده و در وصف او مبالغه ورزیده و او را با چنین جملاتی، ستوده است: «کان جلیل‌القدر، نبیل الذکر، حافظاً لکتاب الله المجید، ولم ارَ فی مشایخی احفظ منه للسیر والآثار والاحادیث والاخبار والحکایات والاشعار، جمع وصنّف وشجّر والّف، وکان یشارک الناس فی علومهم، وکانت داره مجمع الائمه والاشراف، وکان الاکابر والولاة والکتاب یستضیئون بانواره ورایه».
[۲] ابن فوطی شیبانی، عبدالرزاق بن احمد، مجمع الآداب فی معجم الالقاب، ج۲، ص۴۴۲.

عبدالکریم بن طاووس نزد پدرش، ابوالفضائل و عمویش، سید بن طاووس و نیز علمایی همچون محقق حلی، یحیی بن سعید حلی، ابوالحسن علی بن محمد بن علی علوی عمری، خواجه نصیرالدین طوسی و دیگران، به آموزش علوم دینی و ادبی پرداخت. او در یازده سالگی، قرآن را حفظ کرد و چنان حافظه‌ای قوی داشت که به گفته ابن داوود، «هرگز سخنی به ذهن او راه نیافت که آن را از یاد ببرد». از شاگردان وی، می‌توان از ابن داوود حلی، عبدالصمد بن احمد بن ابی‌الجیش و علی بن حسین ابن حماد لیثی، یاد کرد.
عبدالکریم بن طاووس، آثار و تالیفاتی داشته که مشهورترین آنها «فرحة الغری بصرخة الغری»، در تعیین مرقد امام علی(علیه‌السّلام) است که تاکنون چند بار منتشر شده و علامه مجلسی نیز آن را به فارسی، ترجمه کرده است. از دیگر آثار وی، می‌توان به کتاب «الشمل المنظوم فی مصنّفی العلوم» اشاره کرد که موضوع آن، شرح حال علما و دانشمندانی است که در یکی از علوم مهم، تالیفاتی داشته‌اند.
[۳] دائرة المعارف تشیع، ج۱، ص۳۴۱.


محل مقبره

[ویرایش]

غیاث‌الدین بن طاووس در سال ۶۹۳ ه. ق، از دنیا رفت و جنازه‌اش را به حرم مطهر امیرمؤمنان(علیه‌السّلام) منتقل کردند و در آنجا، به خاک سپردند.
[۴] ابن فوطی شیبانی، عبدالرزاق بن احمد، مجمع الآداب فی معجم الالقاب، ج۲، ص۴۴۳.
[۵] ابن فوطی بغدادی، عبدالرزاق بن احمد، الحوادث الجامعة، ص۳۲۷.
صاحب الحوادث الجامعه، محل وفات وی را مشهد موسی بن جعفر(علیه‌السّلام) در کاظمین، ذکر کرده است که قول ابن داوود را تایید می‌کند.

ساختمان مقبره

[ویرایش]

ساختمان جدید زیارتگاه وی در حله، به‌جای ساختمان قدیمی‌تر، ساخته شده است. مساحت مقبره حدود هزار مترمربع است و بر فراز آن، گنبدی به ارتفاع ۱۵ متر و قطر ۵/ ۶ متر، وجود دارد. بر قبر، ضریح مشبک آهنی کوچکی، به مساحت تقریبی ۳• ۲ متر قرار دارد. حیدر الجد، از خادم زیارتگاه نقل کرده است که این ضریح، پیش‌تر بر قبر مسلم بن عقیل قرار داشته است. اما پس از تعویض ضریح وی، به اینجا منتقل شده است. نماهای خارجی مقبره و گنبد آن، هنوز بدون پوشش تزیینی بیرونی، نظیر سنگ و کاشی است. کنار مقبره، مسجدی وجود دارد که به دست یکی از مردان نیکوکار حله، ساخته شده است. این مسجد دارای مناره‌ای است که کاشی‌کاری شده است.
[۶] الجد، حیدر، مراقد آل طاووس فی الحلة، ینابیع، العدد ۲۳، ص۴۵.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. ابن داوود حلی، حسن بن علی، رجال ابن داوود، ص۱۳۰.    
۲. ابن فوطی شیبانی، عبدالرزاق بن احمد، مجمع الآداب فی معجم الالقاب، ج۲، ص۴۴۲.
۳. دائرة المعارف تشیع، ج۱، ص۳۴۱.
۴. ابن فوطی شیبانی، عبدالرزاق بن احمد، مجمع الآداب فی معجم الالقاب، ج۲، ص۴۴۳.
۵. ابن فوطی بغدادی، عبدالرزاق بن احمد، الحوادث الجامعة، ص۳۲۷.
۶. الجد، حیدر، مراقد آل طاووس فی الحلة، ینابیع، العدد ۲۳، ص۴۵.


منبع

[ویرایش]

زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم، ج۲، ص۶۴-۶۶ برگرفته از مقاله «مقبره ابن‌ طاووس (رضی‌الدین)».    






جعبه ابزار