مقوله وضع

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



مقوله وضع، یکی از مقولات عَرَضی بوده و به‌معنای نسبت اجزای جسم با یکدیگر، و نسبت آن اجزا با اجسام دیگر است.


توضیح اصطلاح

[ویرایش]

مقوله وضع از مقولات عَرَضی بوده، و عبارت است از: نسبت اجزای جسم با یکدیگر، و نسبت آن اجزا با اجسام دیگر، مانند ایستاده بودن، نشسته بودن و به پشت خوابیده بودن. خواجه طوسی در اساس الاقتباس در تعریف آن چنین آورده‌ است: "و آن (وضع)، هیاتی باشد که مرکب را (جسم را) حاصل شود، به سبب نسبتی که اجزا او را با یک دیگر، و نسبتی که اجزا او را با جهات عالم افتد مانند قیام و قعود، و استلقا (به پشت خوابیدن) و انبطاح (بر روی افتادن) و غیر آن". هنگامی که کُره‌ای به گرد محور خود بچرخد، وضع آن تغییر می‌کند و از این رو حرکت آن را «حرکت وضعی» می‌گویند.
[۳] ابوالحسن سالاری، بهمنیار بن مرزبان، التحصیل، ص۳۳.
[۵] ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق)، ج۱، ص۲۳۳.
[۶] ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق)، ج۱، ص۱۹.
[۷] ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق)، ج۱، ص۵۷.
[۱۰] خوانساری، محمد، منطق صوری، ص۱۴۷.
[۱۱] گرامی، محمدعلی، منطق مقارن، ص۷۳.


مستندات مقاله

[ویرایش]

در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است:

• گرامی، محمدعلی، منطق مقارن.
• خوانساری، محمد، منطق صوری.
• ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، النجاة.
• علامه حلی، حسن بن یوسف، الجوهر النضید.
• ابوالحسن سالاری، بهمنیار بن مرزبان، التحصیل.
• ابوحامد غزالی، محمد بن محمد، معيار العلم في فن المنطق.
• خواجه نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، اساس الاقتباس.
• مشکوةالدینی، عبدالمحسن، منطق نوین مشتمل بر اللمعات المشرقیه فی الفنون المنطقیه.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. خواجه نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، اساس الاقتباس، ص۴۱.    
۲. خواجه نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، اساس الاقتباس، ص۴۹.    
۳. ابوالحسن سالاری، بهمنیار بن مرزبان، التحصیل، ص۳۳.
۴. علامه حلی، حسن بن یوسف، الجوهر النضید، ص۲۹.    
۵. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق)، ج۱، ص۲۳۳.
۶. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق)، ج۱، ص۱۹.
۷. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق)، ج۱، ص۵۷.
۸. ابن‌سینا، حسین بن عبدالله، النجاة، ص۱۵۶.    
۹. ابوحامد غزالی، محمد بن محمد، معیار العلم فی فن المنطق، ص۳۲۶.    
۱۰. خوانساری، محمد، منطق صوری، ص۱۴۷.
۱۱. گرامی، محمدعلی، منطق مقارن، ص۷۳.
۱۲. مشکوةالدینی، عبدالمحسن، منطق نوین مشتمل بر اللمعات المشرقیه فی الفنون المنطقیه، ص۱۰۴.    


منبع

[ویرایش]
پایگاه مدیریت اطلاعات علوم اسلامی، برگرفته از مقاله «مقوله وضع»، تاریخ بازیابی۱۳۹۶/۴/۲۵.    


رده‌های این صفحه : اصطلاحات منطقی | مقولات عرضی




جعبه ابزار