موسی مبرقع

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



حضرت امام جواد (علیه‌السّلام) هشت فرزند داشت که چهار تن از آن‌ها پسر و چهار تن دیگر دختر بوده‌اند؛ دومین فرزند ایشان بعد از حضرت امام علی النقی (علیه‌السّلام)، ابو احمد «موسی» نام دارد.


زندگی‌نامه

[ویرایش]

ابو احمد از مادر پاکی که‌ ام ولده بوده در سال ۲۱۴ هجری قمری متولد شد، نام این بانوی گرامی سمانه مغربیه بود که مادر امام دهم نیز می‌باشد.
[۱] قمی، شیخ عباس، منتهی الامال، ص۱۲۳۵، تهران، انتشارات مقدس، ۱۳۷۹، چاپ دوم.
ایشان در زمان شهادت پدر بزرگوارش حدود پنج سال داشت.
[۲] صلواتی، فضل الله، تحلیلی از زندگانی و دوران امام محمدتقی علیه‌السّلام، ص۴۵۰.

تا زمانی که در مدینه بود سرپرستی اولاد حضرت جواد (علیه‌السّلام) را بر عهده داشت و اموال آن بزرگوار را سرپرستی می‌نمود و موقوفات و صدقات پدرش را به اهلش می‌رسانید.
[۳] صلواتی، فضل الله، تحلیلی از زندگانی و دوران امام محمدتقی علیه‌السّلام، ص۴۵۱.


احضار به بغداد

[ویرایش]

در سال ۲۴۴ هجری، متوکل عباسی خلیفه وقت، به علت وحشت از موقعیت ایشان او را از مدینه به بغداد احضار کرد و او را در سامراء قرار داد تا مثل برادر بزرگوارش تحت نظر باشد؛ ایشان تا مرگ متوکل سال ۲۴۷ تحت نظارت بود
[۴] صلواتی، فضل الله، تحلیلی از زندگانی و دوران امام محمدتقی علیه‌السّلام، ص۴۵۱.


ورود به قم

[ویرایش]

و ظاهرا از سال ۲۴۷ تا ورودش به قم در سال ۲۵۶ هجری، در کوفه می‌زیسته است. موسی مبرقع جد سادات رضویه است و سلسه اولاد وی تاکنون باقی است و بسیاری از سادات، به وی منتهی می‌شوند. او اول نفر از سادات رضوی است که از کوفه به قم وارد شد.
[۵] قمی، شیخ عباس، منتهی الامال، ص۱۲۳۵، تهران، انتشارات مقدس، ۱۳۷۹، چاپ دوم.

سال ورود ایشان به قم را ۲۵۶ هجری ذکر نموده‌اند. در ابتداء ایشان دائما روی صورت خود برقع (روپوش) می‌انداختند تا چهره ایشان شناخته نشود و به همین جهت بزرگان عرب قم در ابتدا ایشان را نشناختند و به او نامه نوشتند که باید از قم برود.
[۶] ناصر الشریعه، محمدحسین، تاریخ قم، ص۲۰۱، انتشارات رهنمون، ۱۳۸۳، چاپ اول.

برخی نیز نوشته‌اند که چون موسی شمایل بسیار زیبایی داشت، برای اینکه مردم در کوچه به وی نگاه نکنند، برقعی روی صورت می‌انداخت، از اینرو به موسی مبرقع معروف شد.
[۷] صلواتی، فضل الله، تحلیلی از زندگانی و دوران امام محمدتقی علیه‌السّلام، ص۴۵۱.

او به کاشان رفت و مورد تکریم بزرگان آن شهر واقع شد و برای او مقرری سالانه یک هزار مثقال طلا معین کردند، لیکن پس از آن رؤسای عرب اهل قم پشیمان شدند. نزد او رفته از او عذر خواهی کردند و او را مجددا با احترام به قم آوردند.
[۸] قمی، شیخ عباس، منتهی الامال، ص۱۲۳۵، تهران، انتشارات مقدس، ۱۳۷۹، چاپ دوم.
روزگار او در قم بسیار خوب شد، مزارعی خرید و کشاورزی کرد. خواهران وی نیز به نزد او آمدند و همگی در قم وفات یافتند.

وفات یا شهادت

[ویرایش]

در اینکه آیا موسی مبرقع به مرگ طبیعی از دار دنیا رفته یا به شهادت رسیده است، اختلاف است. بعضی از تواریخ اشاره‌ای به شهادت وی نکرده‌اند بلکه تاریخ وفات وی را بصورت دقیق ثبت کرده‌اند.
بعضی شب چهارشنبه روز آخر ماه اردیبهشت مصادف با ۲۸ ماه ربیع الآخر، سال ۲۹۶ را ذکر نموده‌اند.
[۹] قمی، شیخ عباس، منتهی الامال، ص۱۲۳۶، تهران، انتشارات مقدس، ۱۳۷۹، چاپ دوم.
البته در سال و ماه وفات ایشان اختلافی نیست همان سال ذکر کرده‌اند.
[۱۰] شریعتمدار، شیخ محمدعلی، انوار المشعشین، ص۲۲۰، چاپ سنگی.
لیکن در بعضی تواریخ نقل شده که ایشان در قم مزارعی ایجاد کرد و در کنار خواهرانش در قم می‌زیست، تا اینکه به دست عامل عباسیان در منزل خودش کشته شد.
[۱۱] صلواتی، فضل الله، تحلیلی از زندگانی و دوران امام محمدتقی علیه‌السّلام، ص۴۵۱.
طبق این خبر، موسی شهید شده است و به مرگ طبیعی از دنیا نرفته است، لیکن از آنجا که هر دو تاریخ معتبر است و هیچ مؤیدی بر هیچکدام یافت نشده است، این قضیه همچنان مجهول باقی می‌ماند. ضمن اینکه ناقلین شهادت، نامی از عاملین قتل وی یا کیفیت آن ذکر نکرده‌اند. در هر حال ایشان به هنگام وفات ۸۲ سال از عمرشان می‌گذشت.
پس از فوت وی، امیر قم عباس بن عمرو غنوی بر وی نماز خواند و در خانه‌ای که به خانۀ محمد بن الحسن بن ابی خالد الاشعری معروف بود دفن گردید. محل دفن ایشان هم اکنون در قم است مشخص است
[۱۲] قمی، شیخ عباس، منتهی الامال، ص۱۲۳۶، تهران، انتشارات مقدس، ۱۳۷۹، چاپ دوم.
و محل عبادت مؤمنین است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. قمی، شیخ عباس، منتهی الامال، ص۱۲۳۵، تهران، انتشارات مقدس، ۱۳۷۹، چاپ دوم.
۲. صلواتی، فضل الله، تحلیلی از زندگانی و دوران امام محمدتقی علیه‌السّلام، ص۴۵۰.
۳. صلواتی، فضل الله، تحلیلی از زندگانی و دوران امام محمدتقی علیه‌السّلام، ص۴۵۱.
۴. صلواتی، فضل الله، تحلیلی از زندگانی و دوران امام محمدتقی علیه‌السّلام، ص۴۵۱.
۵. قمی، شیخ عباس، منتهی الامال، ص۱۲۳۵، تهران، انتشارات مقدس، ۱۳۷۹، چاپ دوم.
۶. ناصر الشریعه، محمدحسین، تاریخ قم، ص۲۰۱، انتشارات رهنمون، ۱۳۸۳، چاپ اول.
۷. صلواتی، فضل الله، تحلیلی از زندگانی و دوران امام محمدتقی علیه‌السّلام، ص۴۵۱.
۸. قمی، شیخ عباس، منتهی الامال، ص۱۲۳۵، تهران، انتشارات مقدس، ۱۳۷۹، چاپ دوم.
۹. قمی، شیخ عباس، منتهی الامال، ص۱۲۳۶، تهران، انتشارات مقدس، ۱۳۷۹، چاپ دوم.
۱۰. شریعتمدار، شیخ محمدعلی، انوار المشعشین، ص۲۲۰، چاپ سنگی.
۱۱. صلواتی، فضل الله، تحلیلی از زندگانی و دوران امام محمدتقی علیه‌السّلام، ص۴۵۱.
۱۲. قمی، شیخ عباس، منتهی الامال، ص۱۲۳۶، تهران، انتشارات مقدس، ۱۳۷۹، چاپ دوم.


منبع

[ویرایش]

سایت پژوهه، برگرفته از مقاله «موسی مبرقع»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۰۱/۲۱.    


رده‌های این صفحه : فرزندان امام جواد | مقالات پژوهه




جعبه ابزار