هاویه

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



یکی از نامهای دوزخ، در قرآن «هاويه» است.



واژه شناسى «هاويه»

[ویرایش]


اين واژه در اصل، از مادّه «هوى» به معناى افتادن به پايين و سقوط كردن از بلندى است.
ابن فارس مى گويد: الهاء و الواو و الياء: أصل صحيح يدلّ على خلوّ و سقوط... و يقال: هوى الشيء يهوى: سقط. و هاوية: جهنّم، لأنّ الكافر يهوى فيها. والهاوية: كلّ مهواة و الهوّة: الوهدة العميقة.
[۱] معجم مقاييس اللغة: ج۲، ص۷۸. (ماده «حطم»)


ه و ى، ريشه صحيحى است كه بر رهاشدن و فروافتادن دلالت مى كند. گفته مى شود: «هوى الشىء يهوى» يعنى: سقوط كرد. هاويه جهنم براى اين است كه كافر در آن سقوط مى كند. هاويه به هر گودالى گفته مى شود. هوّه، گودال عميق است. بنابر اين ناميده شدن جهنّم به «هاويه»، بِدان جهت است كه تبهکاران در چنين جايگاه عميق و خطرناكى سقوط مى كنند.


واژه «هاويه» در قرآن و حديث

[ویرایش]


واژه «هاويه» تنها يك بار در قرآن آمده است: {{متن قرآن|«وَ أَمَّا مَنْ خَفَّتْ مَوَ زِينُهُ × فَأُمُّهُ هَاوِيَةٌ × وَ مَآ أَدْرَاكَ مَاهِيَهْ × نَارٌ حَامِيَةُ»}} ؛ و اما كسى كه ترازوهايش سبُك است، پناهگاهش «هاويه» است! و تو چه مى دانى «هاويه» چيست؟! آتشى است سوزان!
كلمه «اُمّ» در اين آيه به معناى جايگاه و قرارگاه است. بنابراين معناى آيه اين است كه جايگاه كسانى كه اعمال نيك آنان وزن و ارزشى ندارد، پرتگاه سوزان و عميق دوزخ است. گفتنى است كه از برخى احادیث نيز استفاده مى شود كه در نامگذارى جهنّم به «هاويه»، عميق بودن دوزخ و سقوط دوزخیان در آن مورد عنايت بوده است.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. معجم مقاييس اللغة: ج۲، ص۷۸. (ماده «حطم»)
۲. قارعه/سوره ۱۰۱، آیه۹.    
۳. جوهری، اسماعیل بن حماد، صحاح اللغه، ج۶، ص ۲۵۳۹    



منابع

[ویرایش]
• محمد محمدی ری شهری، بهشت و دوزخ از نگاه قرآن و حديث، ج۲، قم: دارالحدیث، چاپ اول، ۱۳۸۹ش، ص۶۳، در دسترس در پایگاه اطلاع رسانی حدیث شیعه    ، بازیابی: ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۳.



رده‌های این صفحه : واژگان قرآنی




جعبه ابزار