پروتستانیسم

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



پروتستانیسم (Protestanism) به معنای گرایش و اعتقاد به مذهب پروتستان (Pritestan) است. مذهب پروتستان، نام یکی از سه فرقه اصلی مسیحی است.


تاریخچه

[ویرایش]

تاریخچه مذهب پروتستان، به قرن شانزدهم میلادی باز می‌گردد و از عمر آن، حدود پانصد سال می‌گذرد و از آن جهت که این مذهب در اعتراض به برخی عقاید کلیسای کاتولیک شکل گرفت، نام پروتستان به خود گرفت. پروتست (Protest) به معنای اعتراض و پروتستان (Protestan) به معنای معترض است.
پروتستان، پیش از آن که نام مذهبی از مذاهب مسیحی باشد و در کنار سایر مذاهب بنشیند، عنوانی برای حرکتی اجتماعی _ مذهبی در جهت رفع پارهای بدعت‌ها در آیین مسیحیت و انجام اصلاحاتی در این آیین، با هدف بازگشت به تعلیمات واقعی کتاب مقدس و آیین مسیحیت بود. عنوان پروتستان، هنگامی نام فرقه‌ای از فرقه‌های مسیحیت شد که کلیسای جامعه انگلیکان در آمریکا، نام پروتستان را بر کلیسای اسقفی خود نهاد. این حادثه در سال۱۷۸۳م. رخ داد. جامعه انگلیکان، انشعابی از کلیسای کاتولیک بود.

عقاید

[ویرایش]

اهمیت این نکات وقتی به خوبی روشن می‌شود که از نظرات کلیسای کاتولیک در موضوع‌های فوق، آگاه شویم و مقایسه‌ای هر چند اجمالی و‌اندک، بین کلیسای کاتولیک و پروتستان انجام دهیم.
۱. یکی از عقاید اساسی کلیسای کاتولیک، عصمت پاپ و دوری او از گناه است. کاتولیک‌ها معتقدند که عیسی مسیح، پطرس را بر تمام کلیساهای مسیحیت، رهبر قرار داده و کلید ملکوت آسمان را به وی سپرده است.
[۱] انجیل متی، ۱۶: ۱۸.
پطرس نیز پاپ را جانشین و وصی خود و صاحب اختیار کلیسای جامع، تا ابد، قرار داده است. از این رو، علاوه بر کتاب مقدس، آرا و فتاوای پاپ، مقدس بوده و او دارای مرجعیت دینی است.
در مقابل، کلیسای پروتستان، به عصمت پاپ معتقد نیست و تنها مرجع افکار و رفتار دینی را کتاب مقدس می‌داند و به آرای پاپ و شورای کلیسا، به دیده تقدیس نمی‌نگرد. از نگاه پروتستان‌ها، در فهم کتاب مقدس، نیازی به تفسیر و تاویل ارباب کلیسا نیست و هر مسیحی می‌تواند پیام آن را با وجدان شخصی خود دریابد.
۲. در مورد شرایط حصول سعادت ابدی، کلیسای کاتولیک معتقد است که سعادتمندی در گرو دو عامل ایمان یا فیض خداوند و انجام اعمال نیک است. اعمال نیک، اعمالی هستند که با احکام خداوند و قوانین کلیسا، مطابق باشند. احکام خداوند، همان احکام دهگانه عهد عتیق و اخلاق کامل مسیحیت میباشند.
در مقابل، کلیسای پروتستان معتقد است که سعادتمندی و نجات، تنها در گرو ایمان و فیض خداوندی است.
۳. در کلیسای کاتولیک، کشیش، واسطه آمرزش گناهان بین گناهکار و خداوند است و فرد گناهکار با اعتراف به گناه خود نزد کشیش و طلب آمرزش از او، آمرزیده می‌شود.
در نقطه مقابل، کلیسای پروتستان معتقد به هیچ‌گونه واسطه‌ای بین خدا و خلق نیست و آمرزنده را تنها خداوند می‌داند.
۴. کاتولیک‌ها معتقد به وجود عالم برزخ و مؤثر بودن دعا برای مردگان و دریافت نور الهی برای آنان هستند. آنان در تایید مدعای خود، به جملاتی از کتاب دوم مکابیان استناد می‌کنند و از آن جهت که این کتاب نزد پروتستان‌ها فاقد ارزش و اعتبار است، آنان اعتقادی به وجود برزخ و تاثیر دعا برای مردگان ندارند.
۵. در کلیسای کاتولیک، کشیشان و روحانیان، مطلقاً مجاز به ازدواج نیستند؛ اما در کلیسای پروتستان، کشیشان می‌توانند ازدواج کنند.
۶. کلیسای کاتولیک، به آیین‌های مقدس هفتگانه معتقد است. این آیین‌ها عبارتند از: غسل تعمید، تایید، توبه، عشای ربانی، دست گذاری، ازدواج و تدهین بیماران.
از این اعمال، تنها غسل تعمید و عشای ربانی است که در نزد پروتستان‌ها از آیین‌های مقدس به شمار می‌روند.
در مراسم عشای ربانی، کاتولیک‌ها معتقدند که نان و شراب، واقعاً به خون و گوشت مسیح تبدیل می‌شوند؛ اما پروتستان‌ها تغییر و استحاله نان و شراب به بدن مسیح را انکار می‌کنند.
۷. در عین عقلگرایی بیشتر کلیسای پروتستان نسبت به کلیسای کاتولیک، پروتستان‌ها نیز همانند کاتولیک‌ها، به تثلیث معتقدند و این اعتقاد را می‌توان یکی از عقاید مشترک بین آن دو دانست.
به طور خلاصه، عمده‌ترین ویژگی‌های مذهب پروتستان عبارتند از: آزادی فردی در امور دینی و دنیوی، تساهل دینی، انحصار مرجعیت دینی در کتاب مقدس و عدم اعتقاد به مرجعیت پاپ و شورا و قوانین کلیسا، مسئولیت مستقیم انسان در مقابل خداوند، ممدوح دانستن ثروت و عبادت دانستن کار.

فرقه‌های پروتستانیسم

[ویرایش]

مذهب پروتستان نیز به نوبه خود، بر اساس افکار و عقاید رهبران خود، مانند لوتر و کالوین و به مرور زمان، دچار انشعاب‌هایی گردید. این انشعاب‌ها عبارتند از:
۱. کلیسای لوتری یا انجیلی.
۲. کلیسای کالونی یا اصلاح شده.
۳. کلیسای انگلیکن‌ها که ابتدا انشعابی از کلیسای کاتولیک بود و سپس انشعابی از پروتستان گردید.
۴. کلیسای آناباتیسم.
بد نیست بدانیم که در مسیحت، عنوان هر فرقه و مذهب، با عنوان کلیسای آن مشخص می‌شود؛ به عنوان مثال، فرقه لوتری، با عنوان کلیسای لوتری شناخته می‌شود.
امروزه از بین فرقه‌های چهارگانه فوق، دو فرقه لوتری و کالونی، دارای پیروان بیشتری هستند و عمده‌ترین فرقه‌های پروتستان محسوب می‌شوند.
فرقه لوتری در آلمان، نروژ، سوئد، دانمارک و فنلاند و فرقه کالونی در انگلستان، فرانسه، سوئیس و مجارستان، از پیروان بیشتری برخوردارند.

فهرست منابع

[ویرایش]

۱. غلامحسن مصاحب، دائره المعارف فارسی، شرکت سهامی کتابهای جیبی۱۳۸۰.
۲. عبدالرسول بیات و دیگران، فرهنگ واژهها، موسسة‌اندیشه و فرهنگ دینی، چاپ اول، ۱۳۸۱.
۳. حسین توفیقی، آشنایی با ادیان بزرگ، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، چاپ دوم، ۱۳۷۹.
۴. محمدرضا زیبایی نژاد، درآمدی بر تاریخ و کلام مسیحیت، انتشارات اشراق، چاپ اول، تابستان ۱۳۷۵.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. انجیل متی، ۱۶: ۱۸.


منبع

[ویرایش]
پایگاه اطلاع رسانی حوزه، برگرفته از مقاله «پروتستانیسم»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۶/۰۴/۰۳.    






جعبه ابزار