• خواندن
  • نمایش تاریخچه
  • ویرایش
 

ایثار بادیه‌نشینان (قرآن)

ذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



بادیه نشینان اهل مدینه موظف به ایثار جان خود برای پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم بودند.



«ما کان لاهل المدینة ومن حولهم من الاعراب ان یتخلفوا عن رسول الله ولایرغبوا بانفسهم عن نفسه....» «مردم مدینه و بادیه نشینان پیرامونشان را نرسد که از (فرمان) پیامبر خدا سر باز زنند و جان خود را عزیزتر از جان او بدانند....»


کلمه" رغبت" میل خاصی است از تمایلات نفسانی، و رغبت در هر چیز میل کردن به طرف آن به منظور طلب نفع است، و رغبت از هر چیز به معنای دوری و بی میلی از آن و ترک آن است، و حرف" باء" در" بانفسهم عن نفسه" برای سببیت است، و معنای جمله را چنین می‌کند: " و ایشان را حقی نیست که بخاطر اشتغال به خود از آن جناب صرفنظر نموده، در مواقع خطر در جنگ‌ها و در سختی‌های سفر ترکش گویند، و خود سرگرم لذائذ زندگی گردند".
این آیه حق تخلف از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم را از اهل مدینه و اعرابی که در اطراف آن هستند سلب نموده، سپس خاطرنشان می‌سازد که خداوند در مقابل این سلب حق، برای ایشان در برابر مصیبتی که در جهاد ببینند از قبیل گرسنگی و عطش و تعب و در برابر هر سرزمینی که بپیمایند و بدان وسیله کفار را به شدت خشم دچار سازند، و یا هر بلائی که بسر آنان بیاورند، یک عمل صالح در نامه عملشان می‌نویسد، چون در این صورت نیکوکارند و خدا اجر محسنین را ضایع نمی‌سازد.


«و لایرغبوا بانفسهم عن نفسه» می‌تواند به معنای ایستادن در کنار پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم و می‌تواند مقدم نداشتن جان خود بر جان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم باشد. در صورت دوم، مفاد آیه این می‌شود که باید برای حفظ جان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم از جان مایه گذاشت.
قرآن با استفاده از یک بیان عاطفی، همه افراد با ایمان را به ملازمت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم و حمایت و دفاع از او در برابر مشکلات تشویق می‌کند، می‌گوید:
جان شما از جان او عزیزتر، و حیات شما از حیات او با ارزشتر نیست آیا ایمانتان اجازه می‌دهد او که پرارزشترین وجود انسانی است و برای نجات و رهبری شما مبعوث شده به خطر بیفتد و شما سلامت طلبان برای حفظ جان خویش از فداکاری در راه او مضایقه کنید؟!


۱. توبه/سوره۹، آیه۱۲۰.    
۲. طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه موسوی همدانی، ج۹، ص۵۴۸.    
۳. طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه موسوی همدانی، ج۹، ص۵۴۸.    
۴. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۱۴۱.    
۵. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱، ص۱۸۵.    



مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ج۵، ص۴۵۴، برگرفته از مقاله «ایثار بادیه‌نشینان».    


رده‌های این صفحه : ایثار | بادیه نشینی | موضوعات قرآنی




جعبه ابزار